فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مقاله، با توجه به مطالعات لرزه‌ای، دینامیک لیتوسفر و گوشته فوقانی شرق ایران بررسی می‌شود و به تکامل تکتونیکی رشته‌کوه‌های سیستان از کرتاسه تاکنون پرداخته می‌شود. در گذشته، با توجه به تمرکز کمتر مطالعات لرزه‌ای بر روی این منطقه، کوهزایی این منطقه تنها از دیدگاه مطالعات زمین‌شناسی مورد بررسی قرار گرفته بود. مطالعات گذشته در برگیرنده پژوهش‌های پترولوژی، ژئوشیمی و تکتونیکی این منطقه است و به‌منظور درک پدیده‌های دینامیکی آن اطلاعات ارزشمندی را ارائه می‌کند. اما اکنون، با گسترش و بهره‌برداری از شبکه‌های لرزه‌نگاری مختلف، امکان دست‌یابی به اطلاعات دقیق ساختارهای زیرسطحی فراهم شده است که می‌توانند ابعاد جدیدی از ژئودینامیک این منطقه را روشن سازند. مطالعات لرزه‌ای اخیر، گوشته‌ای گرم را در زیر پوسته این منطقه آشکار می‌سازند، که می‌تواند نشان‌دهنده دینامیک نسبتاً فعال آن باشد. وجود لیتوسفری نازک‌تر از مناطق اطراف همراه با ناهنجاری‌های پرسرعتی که در آستنوسفر این منطقه مشاهده می‌شوند، می‌تواند لایه‌شدگی و جدایش بخش‌های پایینی لیتوسفر را نشان دهد. این فرایند سبب بالا آمدگی آستنوسفر و گرم‌شدن باقی‌مانده لیتوسفر و پوسته منطقه شده است. علاوه‌بر این، تجزیه و تحلیل توابع گیرنده، آشکار‌کننده پوسته‌ای دارای ساختارهای لایه‌ای می‌باشد که با شیب به سمت غرب، احتمال مشارکت زیرراندگی ورقه اوراسیا به زیر بلوک لوت در کوهزایی منطقه را می‌دهند؛ پدیده‌ای که با ضخیم‌شدگی پوسته نیز همراه بوده است. در مجموع، شواهد لرزه‌ای به‌همراه سایر شواهد زمین‌شناسی دست‌یابی به یک مدل جدید تکامل ساختاری برای این منطقه را میسر می‌سازند، که در این مطالعه ارائه می‌شود.