بررسی پتانسیل ماهواره‌های ارتفاع‌سنجی در برآورد رطوبت سطحی خاک در مناطق نیمه‌خشک

نویسندگان

1 گروه ژئودزی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه ژئودزی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه ژئودزی، دانشکده مهندسی ژئودزی و ژئوماتیک، دانشگاه خواجه‌نصیرالدین طوسی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jesphys.2024.373283.1007595
چکیده

ارتفاع‌سنج‌های ماهواره‌ای به‌طور متداول در پایش ارتفاعی آب‌های کره‌زمین و همچنین صفحات یخی استفاده می‌شوند. اما با توجه به تأثیر ناهمواری سطح بر شکل موج‌های بازگشتی ارتفاع‌سنج‌ها، آنها را می‌توان در تخمین ویژگی‌های سطح نظیر رطوبت سطحی خاک نیز به‌کار گرفت. هدف اصلی این پژوهش بررسی پتانسیل ارتفاع‌سنج‌های نسل قدیم و جدید (ارتفاع‌سنج‌های رادار با دهانه ترکیبی) در برآورد رطوبت سطحی خاک در قسمت نیمه‌خشک کشور اسپانیا در بازه زمانی 2016 الی 2023 است. جهت نیل به این هدف، گذر 644 ماهواره سنتینل-3 آ و گذر 213 ماهواره جیسون-3 انتخاب شدند. علاوه‌بر هندسه برداشت متفاوت این دو ماهواره ارتفاع‌سنجی، کارایی بازتعقیب‌گرهای مورداستفاده در آنها در برآورد رطوبت سطحی خاک نیز در این پژوهش به چالش کشیده شدند. روابط بین ضرایب پراکنش به‌دست‌آمده از بازتعقیب‌گرهای موجود در داده‌های سطح دو ماهواره سنتینل-3 آ، جیسون-3 و رطوبت سطحی خاک حاصل از داده‌های میدانی بررسی شدند. نتایج یک رابطه خطی دقیق را بین ضرایب پراکنش و رطوبت سطحی خاک اندازه‌گیری شده در دو ایستگاه زمینی مختلف در امتداد برداشت در هر دو ماهواره نشان دادند. بهترین نتایج برای ماهواره‌های سنتینل-3 آ و جیسون-3 به‌ترتیب با بازتعقیب‌گرهای اقیانوسی (با ضریب همبستگی 75/0) و آیس (با ضریب همبستگی 7/0) حاصل شد. نتایج ضمن بیان قابلیت بالای هر دو ماهواره سنتینل-3 آ و جیسون-3، برتری ارتفاع‌سنج‌های رادار با دهانه ترکیبی را نسبت به ارتفاع‌سنج‌های نسل قدیم در برآورد رطوبت سطحی خاک در منطقه موردمطالعه نشان داد.