تاثیر تیامین و پیریدوکسین بر عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیکی گندم در شرایط تنش خشکی

نویسندگان

1 دانش آموخته گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2022.328186.654884
چکیده

تنش خشکی یکی از مهم‌ترین تنش‌های غیر زیستی است که تولید گندم را محدود می‌سازد. باهدف بهبود رشد و عملکرد گندم در شرایط تنش خشکی، آزمایشی به­صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه تهران انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل آبیاری در دو سطح (آبیاری معمول و تنش خشکی) و محلول‌پاشی ویتامین در چهار سطح (شاهد، تیامین، پیریدوکسین و تیامین+پیریدوکسین) بودند. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث کاهش 21 درصدی محتوای آب نسبی برگ پرچم می‌شود؛ اما استفاده از ویتامین‌ها میزان این صفت را نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. میزان عدد کلروفیل (SPAD) برگ پرچم تحت تاثیر تنش خشکی افزایش یافت، اما کاربرد ویتامین‌ها تاثیر معنی‌داری بر این صفت نداشت. تنش خشکی اثر افزایشی روی میزان پرولین آزاد برگ داشت و محلول‌پاشی تیامین و ترکیب آن با پیریدوکسین، به‌ترتیب باعث افزایش 53 و 32 درصدی این صفت نسبت به تیمار بدون محلول‌‌پاشی در شرایط تنش خشکی شد. همچنین درصد نشت الکترولیتی غشا و محتوای مالون‌دی‌آلدهید برگ تحت تاثیر تنش خشکی به ترتیب با افزایش 31 و 103 درصدی مواجه شدند. ویتامین‌ها میزان مالون‌دی‌آلدهید را کاهش داده و تاثیر معنی‌داری بر درصد نشت الکترولیتی غشا نداشتند. تنش خشکی باعث کاهش میزان عملکرد دانه و عملکرد زیستی در بوته شد. محلول­پاشی ویتامین‌ها نسبت به تیمار شاهد اثر افزایشی روی این صفات نشان دادند. بیشترین مقدار عملکرد دانه در بوته در تیمارهای پیریدوکسین (1/1 گرم) و ترکیب آن با تیامین (2/1 گرم) حاصل شد.