فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده هدف این پژوهش، معرفی الگوی دریافت مفهوم و مصداق‌یابی محتواهایی از کتاب­های درسی زبان و ادبیات فارسی است که می­توان بر مبنای این الگو به آموزش آن‌ها پرداخت و روش تحقیق، بررسی محتوای کتب درسی و میزان انطباق محتواها با مراحل و هدف این الگو است. در این پژوهش ده نمونه از تدریس مفاهیم مربوط به دروس زبان و ادبیات فارسی بر اساس گام­های سه‌گانه روش دریافت مفهوم که روشی استقرایی و اکتشافی است، ارائه شده‌است. مفاهیم تدریس‌شده عبارتند از: «جناس و انواع آن، هم‌خانواده، تلمیح، هم‌آوا، جملات سه جزئی با متمم، اغراق، اسم­های خاص، مجاز و حقیقت، کنایه، اسم مشتق». نتایج پژوهش نشان می­دهد بسیاری از مفاهیم کتاب­های درسی زبان و ادبیات فارسی دوره­های اول و دوم متوسطه را می­توان به این شیوه آموزش داد. از این الگو بیشتر برای تدریس مفاهیم دستوری، آرایه­های ادبی، عروض و قافیه و سبک‌شناسی می­توان استفاده کرد. در این الگو دانش‌آموزان به مقایسه و مقابله مجموعه­ای از مثال­ها و نمونه­ها می­پردازند و به دنبال آن، فرضیه­ها و حدس­هایی در ذهن آنان جوانه می­زند. درک مفهوم، یکی از ضروریات شناخت و تحلیل متون ادبی است. سیر آموزش در الگوی دریافت مفهوم، با روح آموزش درس زبان و ادبیات فارسی سازگاری بیشتری دارد.  کلیدواژه­ها: الگوی دریافت مفهوم،مراحل سه‌گانة دریافت مفهوم، تدریس زبانوادبیاتفارسی