برآورد سهم نابرابری بین‌گروهی در نابرابری کل (بر اساس گروه‌‌های شغلی در ایران)

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد شهری و منطقه‌ای، گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اجتماعی، اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 کارشناس‌ارشد توسعۀ اقتصادی و برنامه‌‌ریزی، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22126/pse.2023.8832.1020
چکیده

نابرابری یکی از مشکلات اساسی کشورهاست؛ لذا بررسی توزیع درآمد بسیار مهم است. در این زمینه تا کنون مطالعات بسیاری صورت گرفته است، ولی عموماً در پژوهش‌‌هایی که از روش‌های رایج محاسبۀ نابرابری استفاده شده، نابرابری بین گروه‌های مختلف در تعیین نابرابری کل نادیده انگاشته شده است و در نتیجه، محققان به لزوم طراحی سیاست‌های مناسب به منظور کاهش این بخش از نابرابری توجه کمتری کرده‌اند. در این مطالعه، علاوه بر محاسبۀ نابرابری در گروه‌‌های شغلی با استفاده از شاخص زنگا، نابرابری بین گروه‌های شغلی نیز با رویکرد ضرایب آنوا بررسی شده است. از آنجا که اندازه‌‌گیری نابرابری با این ضرایب نرمال می‌شود، مقایسه نسبت به تجزیۀ نابرابری‌‌های مرسوم دقیق‌‌تر است. بدین منظور از داده‌‌های هزینۀ درآمد خانوار طی سال‌‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸در مناطق شهری ایران استفاده شده است. نتایج نشان می‌‌دهد طی سال‌های بررسی‌شده نابرابری در غالب گروه‌‌های شغلی افزایش یافته است، ولی در گروه‌‌های شغلی «کارمندان امور اداری و دفتری» و «صنعتگران و کارکنان مشاغل مربوط» تقریباً ثابت بوده است. همچنین گروه شغلی «کارمندان امور اداری و دفتری» بهترین وضعیت توزیع درآمد و گروه شغلی «قانون‌گذاران مقامات عالی‌رتبه و مدیران» بالاترین میزان نابرابری را دارند. نتایج تجزیۀ سهم نابرابری بر اساس ضرایب آنوا دال بر آن است که سهم نابرابری بین گروه‌های شغلی تقریباً ۵۰% و نزدیک به سهم نابرابری درون‌گروهی بوده است.