اثر محلولپاشی اسیدسالیسیلیک و نانوسیلیکون بر عملکرد و صفات فیزیولوژیک ذرت (Zea mays L.) در مناطق زراعی آلوده به فلزات سنگین
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای فیزیولوژی زراعی دانشکدگان ابوریحان دانشگاه تهران، تهران - ایران
2 دانشیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات دانشکدگان ابوریحان دانشگاه تهران. تهران -ایران
3 استاد گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات دانشکدگان ابوریحان دانشگاه تهران. تهران -ایران
4 استادیار گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات دانشکدگان ابوریحان دانشگاه تهران. تهران -ایران
5 استادیارگروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان. زنجان- ایران
doi
10.22059/ijfcs.2022.346622.654931چکیده
بهدلیل صنعتیشدن و فعالیتهای مخرب انسانی، آلودگی خاک به عناصر سنگین به شدت در حال گسترش است. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر استفاده از سیلیکون و اسیدسالیسیلیک بر عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیک ذرت در دو مزرعه خصوصی رحیمی و مولوی (که آلوده به فلزات سنگین بود و در مجاورت کارخانههای سرب و روی شهر زنجان واقع شده بودند) در سال 1399 بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتورهای آزمایش شامل محلولپاشی سالیسلیکاسید در چهار سطح صفر، 600، 1200 و 1800 میکرومولار و محلولپاشی نانوسیلیکون در چهار سطح صفر، 600، 1200 و 1800 میلیمولار بود. نتایج آنالیز خاک نشان داد که غلظت عناصر سرب، روی و کادمیوم در هر دو مزرعه از حد مجاز بالاتر بوده و این آلودگی فلزات سنگین در مزرعه رحیمی شدت بیشتری داشت. آلودگی فلزات سنگین سبب کاهش ارتفاع بوته، عملکرد دانه و اجزای آن، عملکرد زیستی، محتوای کلروفیل و افزایش پرولین شد. بیشترین عملکرد دانه و وزن هزاردانه از تیمار 1800 میلیمولار اسیدسالیسیلیک و 1200 میلیمولار نانوسیلیکون و کمترین آن از تیمار شاهد (عدم مصرف اسیدسالیسیلیک و نانوسیلیکون) به دست آمد. بیشترین محتوای کلروفیل از تیمار 1800 میلیمولار اسیدسالیسیلیک در مزرعه مولوی بهدست آمد و در تیمار 1800 میلیمولار نانوسیلیکون حداکثر مقدار کلروفیل نیز در مزرعه مولوی مشاهده شد. در مجموع تیمارهای بهکاررفته تأثیر مثبت بر بهبود عملکرد و اجزای عملکرد کمی، محتوای کلروفیل و محتوای نسبی آب برگ ذرت علوفهای داشت. از بین سطوح بهکاررفته تیمارها، محلولپاشی 1800 میلیمولار سالیسیلیکاسید و 1200 میلیمولار نانوسیلیکون برای بهبود تحمل تنش فلزات سنگین در این منطقه قابل مطالعه و بررسی بیشتر است.