تخمین ارزش اصلاحی صفات مورفوفیزیولوژیک مرتبط با عملکرد در ذرت تحت شرایط نرمال و تنش شوری براساس نشانگر SNP
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات، گروه تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه. ارومیه، ایران.
2 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه ارومیه
3 استادیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
4 دانشجوی دکتری اصلاح نباتات، گروه تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه. ارومیه، ایران.
5 استاد گروه بیولوژی عمومی، دانشگاه فدرال ویسوز، برزیل.
doi
10.22059/ijfcs.2022.345118.654921چکیده
مطالعه ساختار ژنتیکی جمعیتها و ذخایر ژنتیکی اولیه، از اولویتهای اصلی برنامههای بهنژادی ذرت میباشد. نشانگرهای مولکولی از کارایی بالایی در برآورد ارزش اصلاحی ژنوتیپها برخوردار میباشند. تعداد 73 ژنوتیپ ذرت تهیهشده از مراکز تحقیقاتی مختلف (دانشگاه رازی- کرمانشاه، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج) در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار تحت شرایط نرمال و تنش شوری 8 دسیزیمنس بر متر در شرایط گلدانی مورد ارزیابی و مطالعه قرار گرفتند. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، بین ژنوتیپها در اغلب صفات مورد بررسی در هریک از شرایط اختلاف معنیداری مشاهده شد که نشان از وجود تنوع بالا بین ژنوتیپهای مورد مطالعه است. برآورد ارزشِ اصلاحی برای 25 صفت در 73 ژنوتیپ در هریک از شرایط نرمال و تنش شوری با استفاده از پیشبینی نااُریب خطی (BLUP) با بهرهمندی از ماتریس خویشاوندی یا (Kinship) محاسبهشده بر اساس دادههای مولکولیِ SNP، انجام پذیرفت. باتوجهبه مجموع رتبههای ارزشهای اصلاحی محاسبهشده برای صفات مورد مطالعه در شرایط نرمال، ژنوتیپهای 17، 4، 8 و 3 و تحت شرایط تنش شوری ژنوتیپهای 3، 17، W153R، 9، 4 از بالاترین رتبه ارزش اصلاحی برخوردار بودند. در شرایط نرمال ژنوتیپهای P19 L7 Kahriz، P15L4، W37A، P6 L1 وP14L1 Kahriz و در شرایط تنش شوری ژنوتیپهایP6 L1، P19 L7 Kahriz و P14L1 Kahriz پایینترین رتبههای ارزش اصلاحی را داشتند. در مجموعِ دو شرایط و با درنظرگرفتن کلِ صفات مورد مطالعه بهترتیب ژنوتیپهای 17، 3 و 4 از ارزش اصلاحی بالا و ژنوتیپهای P19 L7 Kahriz و P6 L1 از ارزش اصلاح پایینتری برخوردار میباشند. ژنوتیپهای با ارزش اصلاحی بالا بیشترین توان در انتقال ارزش صفات به نسل بعد را دارند؛ بنابراین میتوانند به عنوان والدین مطلوب برای اصلاح این صفات در برنامههای بهنژادی ذرت معرفی شوند.