اثر کاربرد خارجی تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی بر عملکرد کمی و کیفی دانه و سرعت تبادلات گازی رقم‌های مختلف گندم نان

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد زراعت، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

5 دانشیار، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22059/ijfcs.2022.344225.654917
چکیده

تنظیم­کننده­های رشد گیاهی از مهم­ترین عوامل تنظیم­کننده تولید محصولات زراعی می­باشند. بنابراین به منظور بررسی اثر تنظیم­کننده­های رشد گیاهی بر صفت­های فیزیولوژیک و عملکرد کمی و کیفی دانه گندم (Triticum aestivum L.)، این آزمایش در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه به­صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. فاکتور اول در 10 سطح شامل 10 رقم گندم نان (زارع، پارسی، سیوند، پیشتاز، بهار، آذر 2، بزوستایا، گاسپارد، سیروان و مرودشت) و فاکتور دوم در چهار سطح شامل محلول­پاشی غلظت 50 میکرومولار تنظیم­کننده­های رشد گیاهی سیتوکینین، اکسین، جیبرلیک اسید و عدم محلول­پاشی (شاهد) در زمان متورم­شدن غلاف سنبله و گلدهی بود. نتایج نشان دادند که اختلاف معنی­داری بین رقم­ها از نظر صفت­های زراعی و فیزیولوژیک وجود داشت. رقم­های سیوند و پارسی در این شرایط به­ترتیب با 1147 و 1097 گرم در هکتار دارای بیش­ترین و رقم آذر 2 با 636 گرم در هکتار دارای کم­ترین عملکرد دانه، عملکرد زیست­توده، شاخص برداشت، تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، وزن هکتولیتر، سرعت فتوسنتز و محتوی کلروفیل a بودند. نتایج نشان دادند که کاربرد تنظیم­کننده­های رشد سبب افزایش معنی­دار عملکرد دانه، عملکرد زیست­توده، شاخص برداشت، وزن هزار دانه، سرعت فتوسنتز جاری، محتوی پروتئین­های محلول برگ و درصد پروتئین دانه شد. در بین تنظیم کننده های رشد مورد بررسی، کاربرد غلظت 50 میکرومولار سیتوکینین، بیشترین افزایش در سرعت فتوسنتزی گیاه (4/18 درصد) را موجب شد.