واکنش بیوشیمیایی ژنوتیپ‌های مقاوم و حساس کتان روغنی (Linum usitatissimum L) به بیماری پژمردگی فوزاریومی

نویسندگان

1 استادیار گروه ژنتیک و تولید گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی عصر رفسنجان، ایران

2 دانشیار گروه بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی عصر رفسنجان، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه ژنتیک و تولید گیاهی ، دانشکده کشاورزی دانشگاه ولی عصر رفسنجان، ایران

4 استادیارگروه علوم کشاورزی دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2022.343522.654915
چکیده

پژمردگی فوزاریومی ناشی از L. Fusarium oxysporum یکی از مخرب‌ترین بیماری‌های کتان روغنی است که تولید و عملکرد این محصول را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. کشت ارقام کتان مقاوم به F. oxysporum موثرترین روش برای مدیریت این بیماری می‌باشد. در این پژوهش، میزان تغییرات فعالیت آنزیم‌های فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز، پراکسیداز و پلی‌فنل‌اکسیداز، پروتئین کل، پرولین و قندهای محلول در 12 ژنوتیپ کتان روغنی در حالت آلوده به بیماری پژمردگی فوزاریومی و عدم آلودگی (شاهد) در شرایط گلخانه بررسی شد. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی و با سه تکرار انجام شد. بدین‌منظور، 21 روز پس از مایه‌زنی گیاه با بیمارگر، سنجش تغییرات مولفه‌های بیوشیمیایی به­شیوه اسپکتروفتومتری انجام شد. براساس نتایج به‌دست­آمده، میزان قندهای محلول در ژنوتیپ‌های بیمار در مقایسه با ژنوتیپ‌های سالم و شاهد بیشتر بود. همچنین، این صفات در اثر آلودگی در ژنوتیپ‌های مقاوم و بسیار مقاوم کتان افزایش و در ژنوتیپ‌های حساس کاهش یافت. فعالیت آنزیم‌های فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز، پراکسیداز و پلی‌فنل‌اکسیداز و همچنین محتوای پرولین برگ‌های ژنوتیپ‌های مقاوم و بسیار مقاوم کتان آلوده به بیماری پژمردگی فوزاریومی، به‌طور معنی‌داری افزایش یافتند. محتوای پروتئین کل در ژنوتیپ‌های غیر آلوده کتان روغنی بیشتر از ژنوتیپ‌های آلوده بود. بنابراین، افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان، محتوای پرولین و قندهای محلول می‌توانند نقش احتمالی در القای مقاومت ژنوتیپ‌های کتان نسبت به بیماری پژمردگی فوزاریومی داشته باشد.