واکنش عملکرد، اجزای عملکرد و ترکیب اسیدهای چرب آفتابگردان به آرایش فضایی و سطوح مختلف نیتروژن
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد آگروتکنولوژی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استادیار گروه شیمی تجزیه-کروماتوگرافی، جهاد دانشگاهی واحد آذربایجان غربی، ارومیه ایران
3 استاد گروه گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22059/ijfcs.2022.349845.654950چکیده
به منظور بررسی اثر آرایشهای مختلف کشت و سطوح مختلف نیتروژن روی عملکرد، اجزای عملکرد و پروفایل اسیدهای چرب آفتابگردان، این آزمایش بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1400 انجام شد. الگوهای مختلف کشت در پنج سطح (کشت مستطیلی معمولی، کشت مستطیلی پهن، کشت مربعی، کشت مثلث متساویالاضلاع و کشت درهم) بهعنوان کرتهای اصلی و سطوح مختلف کود شیمیایی نیتروژن (اوره) در سه سطح (کاربرد 100، 75 و 50 درصدی نیاز کودی گیاه به اوره) در کرتهای فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیشترین وزن خشک برگها و ساقهها در آرایش کاشت مثلثی در هر سه سطح کاربرد نیتروژن به دست آمد. بهطوریکه آرایش کاشت مثلثی افزایش 30 درصدی در وزن خشک برگها و ساقهها نسبت به آرایش کاشت مستطیلی پهن داشت. تیمار کشت مستطیلی معمولی با کاربرد 100 درصدی نیتروژن بیشترین مقدار اسید چرب اسیدپالمتیک، تیمار کشت درهم و مثلثی با کاربرد 50 درصدی نیتروژن بهترتیب بیشترین درصد اسیداستئاریک و اسیداولئیک را داشتند. درحالیکه تیمار کشت مستطیلی پهن با کاربرد 75 درصدی نیتروژن بیشترین اسیدلینولئیک را نسبت به بقیه تیمارها داشت. همچنین نتایج نشان داد که عملکرد و اجزای عملکرد در سیستم کشتی مثلثی بیشتر از سایر سیستمهای مورد بررسی بود؛ بهطوریکه با کاهش مصرف نیتروژن تا 50 درصد در این سیستم کشت، عملکرد اختلاف معنیداری با کاربرد 100 درصدی نیتروژن نداشت. لذا استفاده از آرایش فضایی کشت مثلثی بهعنوان بهترین سیستم کشت برای آفتابگردان معرفی میشود.