واکنش عملکرد، اجزای عملکرد و ترکیب اسیدهای چرب آفتابگردان به آرایش فضایی و سطوح مختلف نیتروژن

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد آگروتکنولوژی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار گروه شیمی تجزیه-کروماتوگرافی، جهاد دانشگاهی واحد آذربایجان غربی، ارومیه ایران

3 استاد گروه گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2022.349845.654950
چکیده

به منظور بررسی اثر آرایش‏های مختلف کشت و سطوح مختلف نیتروژن روی عملکرد، اجزای عملکرد و پروفایل اسیدهای چرب آفتابگردان، این آزمایش به‌صورت کرت‏های خرد­شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1400 انجام شد. الگوهای مختلف کشت در پنج سطح (کشت مستطیلی معمولی، کشت مستطیلی پهن، کشت مربعی، کشت مثلث متساوی‌الاضلاع و کشت درهم) به‌عنوان کرت‌های اصلی و سطوح مختلف کود شیمیایی نیتروژن (اوره) در سه سطح (کاربرد 100، 75 و 50 درصدی نیاز کودی گیاه به اوره) در کرت‌های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیش‏ترین وزن خشک برگ­ها و ساقه­ها در آرایش کاشت مثلثی در هر سه سطح کاربرد نیتروژن به دست آمد. به‌طوری‌که آرایش کاشت مثلثی افزایش 30 درصدی در وزن خشک برگ­ها و ساقه­ها نسبت به آرایش کاشت مستطیلی پهن داشت. تیمار کشت مستطیلی معمولی با کاربرد 100 درصدی نیتروژن بیش‏ترین مقدار اسید چرب اسید­پالمتیک، تیمار کشت درهم و مثلثی با کاربرد 50 درصدی نیتروژن به­ترتیب بیش‏ترین درصد اسید­استئاریک و اسید­اولئیک را داشتند. درحالی‌که تیمار کشت مستطیلی پهن با کاربرد 75 درصدی نیتروژن بیشترین اسید­لینولئیک را نسبت به بقیه تیمارها داشت. همچنین نتایج نشان داد که عملکرد و اجزای عملکرد در سیستم کشتی مثلثی بیش‏تر از سایر سیستم‏های مورد بررسی بود؛ به‌طوری‌که با کاهش مصرف نیتروژن تا 50 درصد در این سیستم کشت، عملکرد اختلاف معنی‏داری با کاربرد 100 درصدی نیتروژن نداشت. لذا استفاده از آرایش فضایی کشت مثلثی به‌عنوان بهترین سیستم کشت برای آفتابگردان معرفی می‏شود.