بررسی موسیقی کناری در اشعار فارسی اول ابتدایی از حیث معیارهای ادبیات کودک
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
چکیده
اگر بخواهیم عناصر ششگانۀ شعر (زبان، عاطفه، موسیقی، پیام، ساختمان و تخیل) را برای سرودههای مخصوص کودک و نوجوان اولویتبندی کنیم، بیگمان عنصر موسیقی رتبة اول را حایز خواهد شد؛ چراکه عنصر یادشده اثرگذارترین عنصر بر روان کودک و نوجوان است. برگشت قافیه در شعر، گوش کودک و نوجوان را تحریک میکند و باعث التذاذ او میشود. برای او شعر بودن کلام با قافیهداشتن مشخص میشود. ردیف هم در افزایش موسیقی شعر کودک و نوجوان تأثیر فوقالعادهای دارد. این پژوهش بر آن است موسیقی کناری را در کتاب فارسی اول دبستان که از حیث آشنایی رسمی کودک با عالم شعر و شاعری اهمیت زیادی دارد، بررسی کند و به محاسن و معایب بهکارگیری موسیقی کناری (قافیه و ردیف) در این کتاب بپردازد. روش پژوهش حاضر تحلیلی است و نتایج بهدستآمده بیانگر آن است که اشعار این کتاب از حیث انتخاب بعضی از قافیههای غنی، انتخاب ردیف ترکیبی و تخفیفی، نوآوری در آوردن ردیف، آوردن قافیة محجوب، تکرار در محل قافیه و آوردن قافیة بدیعی، دارای حسن است و بهدلیل انتخاب بعضی از قافیههای فقیر و عدم انتخاب واژههای قافیهای که واجد بداهت و تازگی باشند، کاستی و عیب دارد.