فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کنش‌های اجتماعی از دیرباز نقشی مؤثر در شکل‌گیری رفتارهای اقتصادی داشته‌اند. سرمایۀ اجتماعی نیز به‌عنوان متغیری که ارتباط بسیار نزدیکی با رفتارهای جمعی و کنش‌های مبتنی بر ارتباطات بین فردی در جامعه دارد، می‌تواند عاملی مؤثر در فساد به‌عنوان رفتاری اقتصادی در جامعه باشد. مبانی نظری نشان از آن دارد که سرمایۀ اجتماعی در جوامع مختلف می‌تواند آثار متفاوتی بر فساد داشته باشد. به عبارت دیگر، با توجه به ویژگی‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جوامع، سرمایۀ اجتماعی می‌تواند اثرات متفاوتی چه از نظر اندازه و چه از نظر جهت بر فساد داشته باشد. در این مطالعه، به‌منظور آزمون این فرضیه که آیا سرمایۀ اجتماعی در کشورهای مختلف اثر متفاوتی بر فساد دارد، از داده‌های دورۀ ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰ مربوط به ۱۳۶ کشور دنیا در دسته‌های متفاوت درآمدی استفاده شده است. این فرضیه با روش داده‌های تابلویی مورد آزمون قرار گرفت. نتایج مطالعۀ حاضر نشان داد که شاخص سرمایۀ اجتماعی می‌تواند اثر کاهنده‌ای بر فساد در کشورهای موردبررسی داشته باشد. علاوه بر این، اندازۀ تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر فساد در دسته‌های متفاوت درآمدی در کشورهای دنیا متفاوت بود؛ به‌گونه‌ای که سرمایۀ اجتماعی در کشورهای کم‌درآمد اثر کمتر و در کشورهای پردرآمد اثر قوی‌تری بر کاهش فساد داشته است. این نتیجه می‌تواند به دلیل ساختار متفاوت سرمایۀ اجتماعی در سطوح درآمدی متفاوت کشورها و همچنین وجود ترتیبات نهادی متفاوت در کشورها باشد. هرچه بسترهای مناسب‌تری در جوامع وجود داشته باشد، سرمایۀ اجتماعی ایجادشده می‌تواند آثار مطلوب‌تری بر کارکرد حکمرانی و کاهش فساد داشته باشد.