فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با رشد فناوری‌های نوین و گسترش فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، تحولات چشمگیری در فرایندهای آموزشی و تربیتی به وجود آمده است که تأثیر قابل توجهی بر هوش معنوی و تربیت دینی دانشجومعلمان دارد. روش: پژوهش حاضر، با رویکرد کیفی و از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۹ دانشجومعلم، به بررسی نقش فضای مجازی و رسانه‌های اجتماعی در شکل‌گیری هوش معنوی و تربیت دینی می‌پردازد. نتایج نشان می‌دهد که فضای مجازی صرفاً یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه بستری پویا برای دسترسی به منابع دینی، تبادل اندیشه‌های معنوی و مشاهده الگوهای دینی است. همزمان، تهدیداتی همچون تحریف محتوا، افراط‌گرایی و تضعیف انسجام دینی نیز در این محیط مشهود است. تحلیل دادهها با تکیه بر نظریه هویت دینی دیجیتال و نظریه یادگیری اجتماعی نشان می‌دهد که تربیت دینی باید فراتر از انتقال صرف محتوا باشد و بر توسعه هوش معنوی انتقادی و بینش رسانه‌ای تأکید کند تا دانشجومعلمان بتوانند به شکل هوشمندانه با فرصت‌ها و چالش‌های فضای مجازی مواجه شوند. این پژوهش بر ضرورت بازنگری در برنامه‌های تربیت معلم تأکید دارد و پیشنهاد میکند دروس و مهارت‌هایی مرتبط با سواد رسانه‌ای دینی و تحلیل انتقادی محتوا در این حوزه تقویت گردد.