تأثیر تناوب زراعی و مدیریت شیمیایی بر بانک بذر علف‌های‌هرز مزارع گندم (Triticum aestivum) در منطقه خوزستان

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijfcs.2021.325630.654835
چکیده

به‌منظور ارزیابی تأثیر تناوب زراعی و شیمیایی بر بانک بذر علف‌های‌هرز مزارع گندم، آزمایشی سه ساله به‌صورت کرت‌های خرد شده و در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در استان خوزستان اجرا شد. کرت‌های اصلی شامل تناوب زراعی (گندم-گندم- گندم، گندم-کلزا-گندم و گندم-چغندرقند-گندم) و کرت‌های فرعی شامل مدیریت شیمیایی (عدم کاربرد علف‌کش، تناوب شیمیایی و عدم تناوب شیمیایی (برنامه کشاورز)) بودند. نتایج نشان داد که تغییر در تناوب زراعی، باعث کاهش جمعیت بذر علف‌های‌هرز در هر دو عمق مورد بررسی(صفر تا 10 و 10 تا 20 سانتی‌متر) شد؛ همچنین تلفیق مدیریت شیمیایی با تناوب زراعی به‌طور معنی‌داری نسبت فراوانی جمعیت بذر علف‌های‌هرز را کاهش داد. در طول سه سال آزمایش و در شرایط عدم کاربرد علف‌کش، نسبت فراوانی جمعیت بانک بذر علف‌هرز یولاف وحشی زمستانه در سطح خاک، با کاشت کلزا از 20/2 به 48/1 و با کاشت چغندرقند از 73/2 به 63/0 کاهش یافت، اما در شرایط عدم رعایت تناوب زراعی، نسبت فراوانی بذر این علف‌هرز در بانک بذر افزایش یافت. این روند در جمعیت بانک بذر کل علف‌های هرز نیز مشهود بود.