فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقطه سرد وردایست معرف سردترین سطح فشاری نیمرخ قائم دما در محدوده وردایست است که مرز گرمایی بین وردسپهر و پوشن‌سپهر را مشخص می‌کند. هدف از این پژوهش بررسی ویژگی‌های نقطه سرد وردایست گرمسیری در ماه‌های ژانویه و ژوئیه دوره آماری 2022-2000 در ایستگاه‌های کاوش جو مهرآباد تهران و شیراز می‌باشد. برای این‌کار ابتدا میانگین مداری فشار سطح وردایست گرمایی در محدوده صفر تا سی درجه شمالی برآورد و بر اساس آن فشار کف وردایست گرمسیری تعیین شد. برای روزهای مختلف دوره آماری، نیمرخ قائم دما رسم و پس از آشکار شدن وردایست گرمسیری، ویژگی‌های نقطه سرد آن تعیین و میانگین ماهانه آنها به‌دست آمد. در ادامه نقطه سرد میانگین ماهانه نیمرخ قائم دما نیز محاسبه شد و اختلاف این دو کمیت برای بررسی اثر عوامسسل مؤثر بر وردایست گرمسیری در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که کمترین دمای نقطه سرد وردایست گرمسیری در ایستگاه شیراز، سردتر از ایستگاه مهرآباد تهران است و کمترین دمای نقطه سرد وردایست گرمسیری در ماه ژوئیه برآورد شده است. این اختلاف به‌سبب تفاوت عرض جغرافیایی دو ایستگاه و توسعه کم‌فشار گرمایی در ماه ژوئیه در روی ایران است که از طریق افزایش انرژی گرمایی، سبب افزایش ارتفاع و کاهش دمای سطح وردایست گرمسیری شده است. همچنین نتایج نشان داد که به‌طور متوسط میانگین نقطه سرد وردایست گرمسیری در ایستگاه‌های مطالعاتی، دو و نیم درجه کمتر از نقطه سرد میانگین نیمرخ قائم دما است و چنین بر‌می‌آید که کم‌فشار گرمایی در ماه گرم و پرفشار سرد در ماه سرد سبب این اختلاف می‌باشند.