فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تنش کم‌آبی یکی از اصلی‌ترین عوامل محیطی است که عملکرد گیاهان را در سراسر جهان محدود می‌کند و گندم یکی از مهم‌ترین غلات و تأمین‌کننده نیاز تغذیه‌ای بشر است. گیاه آژیلوپس یکی از گونه‌های وحشی متعلق به خانواده گندمیان است که می‌تواند  به‌عنوان یک ژرم­پلاسم مناسب برای ژن‌های مقاومت به انواع تنش‌های زیستی و غیر زیستی در به نژادی گندم به‌کار رود. به همین منظور در این آزمایش از سه گونه مختلف Aegilops tauschii، A. crasaa و A. cylindrica  به همراه گندم، تحت دو شرایط نرمال (FC=90%) و تنش کم‌آبی (FC=25%)  کشت شد و صفات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی و شاخص­های رشدی جهت ارزیابی تحمل به کم‌آبی اندازه‌گیری شد. نتایج ارزیابی نشان دادند که طول، عرض و مساحت برگ در گیاهان تحت تنش به شدت کاهش یافت و بیشترین تغییرات در رقم حساس "دریا" مشاهده شد. نتایج حاصل از بررسی فعالیت آنزیم‌های پراکسیداز و کاتالاز نشان داد که با اعمال تنش کم‌آبی، میزان فعالیت این آنزیم‌ها افزایش یافت، ولی فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز، پاسخ‌های متفاوتی در بین گونه­ها از خود نشان داد، به‌طوری‌‌که در  گیاه گندم این آنزیم کاهش و در گونه‌های آژیلوپس­ها ­افزایش داشت. در شرایط تنش کم‌آبی، بین آنزیم کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز همبستگی منفی مشاهده شد. در شاخص‌های رشدی، کمترین کاهش زیست‌توده تر و خشک به گونه A. cylindrica  تعلق داشت. بر اساس تجزیه چندعاملی، گونه‌های A. cylindrica  و A. crassa نسبت به گندم متحمل‌تر بودند.