اثر کاربرد تنظیم‌کننده رشد سایکوسل بر عملکرد دانه و ذخایر کربن ساقه در ارقام گندم

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج

2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه تهران،

doi
10.22059/ijfcs.2021.333520.654873
چکیده

یکی از منابع مهم تأمین‌کنندة مواد پرورده در شرایط محدودیت فتوسنتز و تنش خشکی، ذخایر ساقه است. هدف از این تحقیق، بهبود توان ذخیره‌سازی مواد فتوسنتزی قابل‌ انتقال ساقه از طریق کاهش تخصیص کربن به ترکیبات ساختاری در ساقه گندم با مصرف سایکوسل بود. بدین منظور آزمایشی در قالب طرح کرت­های خردشده بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سال زراعی 95-1394 اجرا شد. تیمار محلول‌پاشی سایکوسل در دو سطح شاهد و محلول‌پاشی در مرحله ظهور دومین گره ساقه به‌عنوان عامل اصلی و 20 رقم گندم زراعی به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شد. صفات مرتبط با ذخیره‌سازی ساقه، عملکرد و اجزای عملکرد تعیین شد. محلول‌پاشی سایکوسل به‌طور معنی‌داری سبب کاهش 9/3 درصدی طول ساقه و افزایش 6 درصدی وزن مخصوص ساقه شد. افزایش کربوهیدرات‌های محلول در آب (WSC) ساقه در برخی ارقام با مصرف سایکوسل مشاهده شد. کاربرد سایکوسل علاوه بر اینکه توزیع مواد فتوسنتزی بین ترکیبات ساختاری و محلول در ساقه را تحت تأثیر قرار داد، سبب افزایش عملکرد دانه و تعداد دانه در سنبله نیز گردید. سایکوسل میانگین تعداد دانه در سنبله را تا 6 درصد و میانگین عملکرد دانه را تا 2/8 درصد افزایش داد. طبق نتایج تجزیه خوشه‌ای، در هر دو تیمار شاهد و محلول‌پاشی سایکوسل ارقام شبرنگ و پیشگام بهترین ارقام ازنظر عملکرد و توان ذخیره‌سازی کربن بودند. درمجموع محلول‌پاشی سایکوسل در مرحله ظهور دومین گره ساقه گندم تأثیر مثبت بر عملکرد دانه و تعداد دانه در سنبله ارقام داشت و در ارقام بلندتر سبب بهبود توان ذخیره‌سازی WSC نیز گردید.