فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه حاضر با هدف استخراج و تبیین اصول تربیتیِ ناظر بر اصلاح آسیب شناسی رفتاری انسان، با اتکاء به آموزه‌های قرآن کریم صورت پذیرفته است. از منظر قرآن، انسان به رغم برخورداری از قابلیت‌های متعالی، با محدودیت‌ها و ضعف‌هایی در ابعاد شناختی، عاطفی و کنشی مواجه است که به عنوان مانعی در مسیر شکوفایی تربیتی او عمل می‌کنند. شناسایی این موانع و ارائه اصول تربیتیِ متناظر برای اصلاح و هدایت ظرفیت‌های انسانی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. این پژوهش در زمره پژوهش های کیفی و از نظر روش، تحلیل مضمون است. داده‌های مورد نیاز با مطالعه تفسیری آیات مرتبط با ساحت‌های رفتاری انسان گردآوری و با استفاده از تفاسیر معتبر، کدگذاری و سازمان‌دهی گردید. براساس یافته‌های تحقیق، اصول تربیتی برگرفته از قرآن در مواجهه با آسیب‌های رفتاری، در دو سطح فردی و اجتماعی دسته‌بندی شد. اصول فردی شامل: تذکار و یادآوری نعمت‌ها، خودنظارتی و خویشتن‌بانی، ظرفیت‌سازی درونی، زهد و بی‌اعتنایی به زوائد، پذیرش مسئولیت فعالانه و طلب فضل الهی است. اصول اجتماعی نیز دربرگیرنده روشنگری و انتقال فعال ارزش‌ها، حفظ عزت نفس و کرامت انسانی، مواجهه شایسته و تعقّل منطقی است. همچنین در این پژوهش، اصول قرآنی استخراج شده با نظریات تربیتی در روانشناسی بصورت تطبیقی بررسی شدند. نتایج نشان می‌دهد که دستیابی به یک نظام تربیتی کارآمد و همراستا با فطرت انسانی، مستلزم شناخت جامع انسان با همه قوت‌ها و ضعف‌هایش «آنچنان که هست» و سپس استنباط اصولی از منبع وحیانی است که بتواند زمینه تصحیح رفتار و حرکت تکاملی او را «آنچنان که باید» فراهم آورد.