فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اندیشه‌های جدید و مخصوصاً افکار بنیادین دوسوسور تأثیری مهم در نقد ادبی فارسی گذاشته است. ازاین­رو در این مقاله کوشش شده چگونگی ورود، پذیرش و اِعمال اندیشه‌های دوسوسور در نقد ادبی فارسی به­دقت ترسیم و نقد و داوری شود. بدین­منظور تمام کتاب‌ها و مقالاتی که از دهۀ 1340 تاکنون آرای این متفکر در آنها ارائه شده، با جست‌وجوی دقیق در منابع مختلف شناسایی و معرفی شده است. سپس در حدود سی مقالۀ منتخب که نظریۀ او را اعمال کرده‌اند، چگونگی این کاربست را نقد نموده‌، امیتازها و آسیب‌های هرکدام را برشمرده‌ایم. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اولین حضور دوسوسور در فارسی در دهۀ 1340 با آثار تألیفی و ترجمه‌ایی اب‌اب صورت پذیرفته و سپس از دهۀ 1380 به بعد با گسترش فهم مبانی اندیشۀ او، پژوهشگران در حوزه‌های مختلف دست به اعمال نظریۀ او زدند که مهم‎ترین آنها «تقابل» بود. این پژوهش‌ها، علی‌رغم امتیازها، شامل آسیب‌هایی نیز هستند که مهم‌ترین آنها عبارتند از: نقل مباحث نظری بی‌ارتباط به موضوع تحقیق، غفلت از پیشینۀ نظری، عدم پایبندی به نظریه و تمرکز بر ریشه‌های تقابل به‌جای تحلیل عملکرد آنها، کاستی‌های ترجمه، عدم تناسب نظریه و متن و این‌همانی‌سازی که به­تفصیل در این مقاله بیان شده‌اند.