ارزیابی تعامل تداخلی برنج و علف‌های هرز سوروف (Echinochloa crusgalli) و پیزور دریایی (Bolboschoenus planiculmis) در سری‏های جانشینی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت.

2 استادیار گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت.

3 دانشیار پژوهشی، موسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی.

4 استاد گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت.

doi
10.22059/ijfcs.2022.334061.654874
چکیده

به‏منظور مطالعه نقش تداخل بین ‏گونه‏ای و برآیند رقابتی سوروف (Echinochloa crus-galli) و پیزور دریایی (Bolboschoenus planiculmis) با برنج رقم گیلانه، این تحقیق در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و ترکیب فاکتوریل گونه علف هرز (سوروف و پیزور دریایی) و نسبت‏های کاشت برنج: علف هرز در گلدان (۰:۴، ۱:۳، ۲:۲، ۳:۱ و ۴:۰) به اجرا درآمد. نتایج نشان داد که بجز ارتفاع، سایر صفات برنج در رقابت با سوروف نسبت به رقابت با پیزور کاهش بیشتری نشان دادند. درصد این کاهش‏ها، در میانگین نسبت‏های کاشت، به‏واسطه رقابت برنج با سوروف در مقایسه با پیزور برای عملکرد بیولوژیک 10 و 21، عملکرد دانه 12 و 23، تعداد پانیکول 10 و 21، تعداد دانه پُر 13 و 25، تعداد کل دانه‌ 7 و 16 و تعداد پنجه 10 و 17 درصد به‏ترتیب در سطح گلدان و تک‏بوته بیشتر از پیزور بود. این نتایج و نیز بررسی نمودارهای سری جانشینی بیانگر رقابت شدیدتر سوروف با برنج بود. اگرچه تفاوت اندک اثر رقابتی دو گونه علف هرز و نیز عدم معنی‏داری شاخص چیرگی و نسبت رقابت سوروف و پیزور حاکی از اهمیت رقابت پیزور به‏عنوان گونة ‏هرز جدید در مزارع برنج است؛ لذا مدیریت موثر پیزور نیز علاوه بر سوروف بایستی در طراحی راهبردهای مدیریت علف‏های هرز شالیزار مورد توجه قرار گیرد.