سیمای زنان ایرانی در تلویزیون‌های اروپا؛ مطالعۀ موردی مستندهای تلویزیونی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه تهران

2 استادیار پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات

doi
10.22059/jsal.2014.54245
چکیده

در این مقاله با مطالعة سه مستند تلویزیونی ساخته‌شده برای تلویزیون‌های اروپا دربارۀ ایران، چگونگی تصویرپردازی از زن ایرانی در این مستندها، بازخوانی و از روش تحلـیل نشانه‌شناختی برای تحلیل مستندهای منتخب، استفاده شده است. در مجموع، دو گونه تصویر از زن ایرانی در این مستندها ارائه شده است. در تصویر اول، به بازتولید کلیشه‌های شرق‌شناسانة رسانه‌ای در خصوص ایران پرداخته شده؛ فضایی مطلقاً سیاه از وضع زن ایرانی تولیدشده که برخی مختصات آن عبارت‌اند از حیات در فضای سیاه اجتماعی، فرودستی مطلق، و تقابل رویکردهای رسمی کشور با آزادی و حیات خودمختار زن ایرانی. در تصویر دوم، برخی تصاویر خاکستری از زن ایرانی ارائه شده است. برای نمونه، دختران نوجوانی که احساس اجباری در مورد پوشش و آرایش خود ندارند یا زن عکاس خبری، فیلمساز و تاجری که به فعالیت‌های فرهنگی، هنری و اقتصادی پررنگی در جامعه می‌پردازند.