واکاوی مؤلفه‌های اقناع بر اساس سیره حضرت موسی علیه‌السلام در قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشیار، گروه معارف اسلامی و علوم تربیتی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری معارف اسلامی و مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی و معارف اسلامی، دانشگاه امام صادق(ع) تهران، ایران

doi
چکیده

هدف این پژوهش، شناسایی مؤلفه‌های متقاعدسازی بر اساس سیره حضرت موسی علیه‌السلام در قران کریم است. روش پژوهش، تحلیل محتوا کیفی به شیوه استقرایی است که طی آن، تمامی آیات مربوط به سیره حضرت موسی (ع) در قرآن کریم جمع‌آوری و ویژگی‌ها، مؤلفه‌های بسترساز و استمراربخش اقناع شناسایی شد. بر اساس یافته‌ها مهم‌ترین ویژگی‌های اقناع‌کننده عبارت‌اند از: صلابت گفتار و قاطعیت عمل معطوف به حق، سعه‌صدر، تطابق کلام با فهم مخاطب، پرهیز از تندی گفتار و حفظ کرامت انسانی و اتکا به قدرت نامتناهی؛ مهم‌ترین مؤلفه‌های بسترساز اقناع عبارت‌اند از: تحریک عواطف، مواجه سازی معطوف به ادعا، برهان طلبی، توجه به قوانین اجتماعی - تاریخی، در اولویت قراردادن نیروهای تأثیرگذار و جریان‌ساز، فرصت بخشی به مخاطب، توجه دادن به پیامد عمل، بهره‌گیری از ادبیات پرسشی؛ و مهم‌ترین مؤلفه‌های استمرار بخشی به اقناع عبارت‌اند از: یادآوری تعهدات پیشین، بهره‌گیری از تکرارمندی تاریخ، دعوت به صبر و استقامت. بررسی یافته‌ها نشان می‌دهد؛ تحریک عواطف، بهره‌گیری از تکرارمندی تاریخ و توجه دادن به پیامد عمل پرتکرارترین و مهم‌ترین مولفه‌های اقناعی در سیره حضرت موسی (ع) است.