تأثیر روشهای خاکورزی، تنش کم آبی و کود نیتروژن بر عملکرد و کیفیت سورگوم علوفه ای (Sorghum bicolor L)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج
2 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج
3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج
4 استادیار پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی تهران
5 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج
doi
10.22059/ijfcs.2022.330330.654852چکیده
استفاده از روشهای خاکورزی حفاظتی و محصولات مقاوم به کمآبی میتواند راهکار مناسبی برای کاهش تبعات منفی تغییرات اقلیم باشد. اثر روشهای خاکورزی، سطوح تنش آبیاری و نیتروژن بر عملکرد سورگوم علوفهای در آزمایشی به صورت کرتهای دوبار خردشده با سه تکرار در سال زراعی 1397 در مزرعه مورد بررسی قرار گرفت. کرت اصلی شامل روشهای خاکورزی مرسوم و بیخاکورزی، کرت فرعی شامل تنش آبی در سه سطح 30، 60 و 90 درصد نیاز آبی گیاه و کرت فرعی فرعی شامل کود نیتروژن در سه سطح صفر، 50 و 100 درصد میزان مورد نیاز گیاه بودند. نتایج این مطالعه نشان داد که بیشترین مقدار عملکرد علوفه خشک (3/12 تن در هکتار) در تیمار خاکورزی حفاظتی با تنش آبی جزیی بهدست آمد. همچنین میزان عملکرد سورگوم در تنش متوسط آبی در خاکورزی حفاظتی برابر با میزان عملکرد در خاکورزی مرسوم با تنش آبی جزیی بود. در شرایط تنش آبی جزیی صفات کیفی فیبر خام، الیاف نامحلول در شویندۀ اسیدی و خنثی در خاکورزی حفاظتی نسبت به خاکورزی مرسوم دارای مقدار کمتری بودند. علاوه بر این، صفات کیفی ماده خشک قابل هضم و کربوهیدراتهای محلول در آب در تیمار خاکورزی حفاظتی با مصرف 100 درصد کود نیتروژن مورد نیاز گیاه در مقایسه با خاکورزی مرسوم مقدار بیشتری داشتند. بیشترین میزان پروتئین خام در خاکورزی مرسوم با مصرف 100 درصد کود نیتروژن مورد نیاز گیاه بهدست آمد. به نظر میرسد با خاکورزی حفاظتی میتوان با میزان آب کمتر نسبت به خاکورزی مرسوم به عملکرد و کیفیتی قابل قبول در گیاه سورگوم دست یافت، اما نیازمند تحقیقات بلندمدت و تکمیلی میباشد.