بررسی تأثیر محیط‌های رسوبی و فرایندهای دیاژنزی بر کیفیت مخزنی سازند آسماری در میدان کوپال با استفاده از تلفیق نتایج چینه‌نگاری لرزه‌ای، ارزیابی پتروفیزیکی، نشانگرها و وارون‌سازی اطلاعات لرزه‌ای سه‌بعدی

نویسندگان

1 گروه اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران.

2 گروه اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران.

doi
10.22059/jesphys.2023.356145.1007506
چکیده

سازند آسماری مخزن اصلی میدان کوپال متشکل از دو توالی کاملاً مشخص رسوبات آواری در قسمت تحتانی و کربناته در قسمت فوقانی می‌باشد. مخزن آسماری دارای ۷ زون اصلی است، زون‌های 1 الی 5 در بخش‌کربناته، زون‌های 6 و 7 در بخش ماسه‌سنگی می‌باشند. هدف اصلی این مقاله، بررسی تأثیر محیط‌های رسوبی و فرایندهای دیاژنزی بر کیفیت مخزنی زون‌های 1 الی 5 بخش کربناته سازند آسماری به‌وسیله تلفیق نتایج مطالعات زمین‌شناسی با نتایج وارون‌سازی اطلاعات لرزه‌ای سه‌بعدی است. جهت تعیین محیط‌های رسوبی سازند آسماری مقاطع نازک و مغزه‌ها بررسی شده است ولی به‌علت این‌که این اطلاعات محدود به اطراف چاه هستند، تعیین نحوه گسترش ریف‌های مرجانی و رودخانه‌ها امکان‌پذیر نمی‌باشد. ابتدا مقاومت صوتی از اطلاعات لرزه‌ای سه‌بعدی با روش وارون‌‌سازی بر پایه مدل به‌وسیله نرم افزار همپسون استخراج شد. سپس نتایج وارون‌سازی با نتایج مطالعات رسوب‌شناسی و چینه‌نگاری لرزه‌ای انطباق داده شد، مشخص‌شد که زون‌های 3، 4 و 5 به‌صورت پراکنده دارای تغییرات مقاومت صوتی و نشانگر دامنه و میزان تخلخل می‌باشند. مهم‌ترین عامل این تغییرات می‌تواند بر اثر انحلال یا سیمانی‌شدن اشکال کربناته (ریف‌) موجود در این توالی کربناته باشد. زون‌های 1و 2 در بعضی نقاط دارای تغییرات بسیار زیاد مقاومت صوتی و نشانگر دامنه و تخلخل می‌باشند. این تغییرات می‌تواند بر اثر فعالیت فرسایشی رودخانه مئاندری و رسوب‌گذاری رسوبات متخلخل باشد. از ویژگی‌های این مقاله تعیین مکانی ریف‌های مرجانی و رودخانه‌ها می‌باشد. با تعیین دقیق مکانی این پدیده‌های محیطی می‌توان مکان‌هایی که دارای رسوبات با کیفیت مخزنی خوب هستند، جهت حفاری پیشنهاد داد.