طراحی الگوی تعلیم و تربیت اسلامی مبتنی بر منظومه فکری مقام‎ معظم‎ رهبری

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
چکیده

تعلیم‌و‌تربیت یکی از محوری‌ترین مسائل در هر نظام و جامعه‌ای است، از همین رو مقام‎معظم‎رهبری به عنوان عالی‌ترین مقام در نظام سیاسی کشور و از شخصیت‌های برجسته جهان اسلام بارها در بیانات خود آن را مطرح کند. هدف اصلی پژوهش، طراحی الگوی تعلیم‌و‌تربیت در منظومه فکری مقام‎معظم‎رهبری است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، رویکرد اتخاذی کیفی و از نوع تحلیل مضمون است. میدان مطالعه 491 مورد از بیانات مقام معظم رهبری در طول دوره زعامت ایشان است. روش نمونه‌گیری تمام‎شماری بوده و حجم نمونه برابر جامعه منظور شده است. داده‌ها پس از فیش‌برداری اسنادی، اینترنتی به شیوه‌ی تحلیل مضمون مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفتند و الگوی فرایندی تعلیم‌و‌تربیت‌اسلامی طراحی و ترسیم شد. طی‌‌ این مطالعه 11 مضمون سازمان‎دهنده و 66 مضمون پایه شناسایی شد که در5 مضمون فراگیر دسته‌بندی شدند. نتایج پژوهش موید این مطلب است که در دیدگاه مقام معظم رهبری، تعلیم‌و‌تربیت‌اسلامی دارای مبانی علمی، فلسفی و دینی است که توجه به این مبانی محتوا و مسیر تعلیم و تربیت را در مسیر صحیح و رو به سوی کمال حفظ و هدایت خواهد کرد. معظم له، مهمترین ارکان تعلیم‎وتربیت را کارگزار (معلم)، موضوع(دانش‌آموز) و روش تعلیم و تربیت می‎داند. دستیابی به اهداف غایی و واسطی تعلیم‌و‌تربیت‌اسلامی، نیازمند اتخاذ راهبرد مناسب در زمینه بهره‎گیری از منابع انسانی و فیزیکی است که با برنامه و روش بهینه عملیاتی خواهد شد. در این مسیر، پایش و ارزیابی مداوم، اقدام مهم و ضروری است که باید انجام شود. این الگو می‌تواند سرلوحه حرکت نظام تعلیم‌و‌تربیت کشور در تراز تمدن اسلامی قرار گیرد.