شناسایی حداکثر ضخامت لایه گردوخاک بر مبنای مشاهدات ماهواره CALIPSO، مطالعه موردی: استان خوزستان
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jesphys.2023.351868.1007477چکیده
این مطالعه به شناسایی حداکثر ضخامت لایه گردوخاک با روش نیمرُخ قائم هواویز با استفاده از دادههای لایدار کالیپسو میپردازد. جهت اجرای این روش، محدوده استان خوزستان بهعنوان منطقه هدف در نظر گرفته شد. بر اساس نتایج تحقیق، حداکثر ضخامت لایه گردوخاک در نمونههای مطالعاتی در سرزمین کاملاً هموار غرب استان بیش از شرق آن است. علاوهبر این در شرق استان نیز مقادیر حداکثر ضخامت لایه گردوخاک عمدتاً منطبق بر عرضهای پایین منطقه است که سطح زمین از ارتفاع کمتری برخوردار است. بهطور کلی، یافتههای تحقیق نشان میدهد که حداکثر ضخامت لایه گردوخاک با روش نیمرُخ قائم هواویز از دادههای لایدار قابل استخراج است اگرچه خروجی این روش در شرایطی که لایه گردوخاک از پوشش افقی و قائم یکدست و متراکمی برخوردار باشد، دقیقتر است. علاوهبر استخراج ضخامت لایه گردوخاک، اندازه و میزان تراکم ذرات نیز با استفاده از شاخص نسبت رنگی مورد مطالعه قرار گرفت. مقادیر این شاخص در هر یک از نمونههای مطالعاتی، وجود ذرات ریز گردوخاک در منطقه را تأیید کرد. این شاخص پس از اعمال روش میانگینگیری افقی ۵ کیلومتر بر دادههای بازپراکنش امواج لایدار محاسبه شد. این روش دارای قابلیت کاهش مؤثر نویز داده و افزایش دقت تشخیص ابر از هواویز است که باعث آشکارسازی مرز بین هوای پاک و آلوده و تشخیص میزان تراکم هواویزها میشود. بر این اساس توزیع مکانی لایه گردوخاک و تغییرات ضخامت آن قابل مشاهده میباشد. نتایج این پژوهش میتواند برای ارائه پیشبینی در مورد غلظت، گستردگی، ارتفاع حداکثری لایه گردوخاک مورد استفاده قرار گیرد.