رویکردهای تربیتی پیامبر(ص) در گذر از جاهلیت به اسلام مبتنی بر قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشگاه جامع امام حسین (ع)، دانشکده فرهنگی و اجتماعی، مرکز تربیت و آموزش

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات و معارف اسلامی واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد، گروه معارف، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

تحول عظیم اجتماعی، فرهنگی و اعتقادی که پیامبر اسلام (ص) در عصر جاهلیت به انجام رساند، یکی از برجسته‌ترین الگوهای اصلاح تربیتی و هدایتی در تاریخ بشریت به شمار می‌آید. این مقاله با هدف بررسی راهبردها و رویکردهای تربیتی و هدایتی پیامبر اکرم (ص) در فرآیند گذار جامعه جاهلی پیش از اسلام به تمدنی دینی، اخلاقی و عدالت‌محور تدوین شده است. جامعه جاهلی با ویژگی‌هایی چون شرک، خشونت، تبعیض قبیله‌ای و جهل ساختاری، بستری پیچیده و مقاوم در برابر تحول بود. پیامبر با بهره‌گیری از روش‌هایی چون دعوت تدریجی، استفاده از حکمت و موعظه حسنه، الگوسازی شخصیتی، و تأکید بر توحید و ارزش‌های اخلاقی، توانست ساختار فکری، فرهنگی و اجتماعی جامعه را دگرگون سازد. در این مقاله، با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی و با تکیه بر منابع قرآنی و روایی، ابعاد مختلف این راهبردها واکاوی شده و نقش آن‌ها در شکل‌گیری امت اسلامی بررسی می‌شود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که شیوه‌های تربیتی و هدایتی پیامبر، نه تنها در برهه تاریخی خاص خود ثمربخش بوده، بلکه قابلیت الگوبرداری برای نظام‌های تربیتی معاصر را نیز داراست.