ارزیابی میدانی و عددی آسیبپذیری لرزهای قلعه فلک الافلاک
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران
2 استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.
doi
10.22065/jsce.2022.355829.2901چکیده
در این مقاله آسیبپذیری لرزهای یکی از آثار باستانی در کشور، قلعه فلک الافلاک واقع در استان لرستان مورد ارزیابی قرار میگیرد. در این راستا، با انجام بررسیهای میدانی، آسیبهای موجود در بخشهای مختلف بنا تعیین و دستهبندی شد. نتایج این بررسیها حاکی از فرسایش و ترک خوردگی در اجزای سازهای بنا، نشستهای قسمتهایی از بنا که سبب ترک خوردگی در بخشهایی از بنا شده بود، و نیز نمکشیدگی بالارونده به دلیل وجود جریان آب در پی بنا بود. در ادامه، با مدلسازی اجزای محدود بنا در نرمافزار آباکوس، آسیبپذیری لرزهای بنا از طریق انجام تحلیل بارافزون مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج این تحلیل حاکی از آسیبپذیری بخشهای مختلف بنا بود که لزوم ارائه طرح بهسازی لرزهای را نشان میداد. با بهرهگیری از شمعهای درجا و نیز ریزشمعها در خاک و نیز استفاده از هستههای مسلح قائم در دیوارها، نتایج تحلیلهای عددی نشان داد بهبود قابل ملاحظهای در عملکرد لرزهای بنا رخ داده است. شدت کرنشهای پلاستیک اصلی بیشینه و نیز گستردگی آن در مقایسه با بنای بهسازی نشده بسیار کمتر بود. همچنین نمودارهای نیرو-جابجایی بنا در راستاهای مختلف حاکی از کاهش قابل ملاحظه زوال در سختی بنا بوده که نشان دهنده کاهش آسیبپذیری آن به سبب اضافه کردن سیستم بهسازی پیشنهادی شده است.