ارزیابی میدانی و عددی آسیب‌پذیری لرزه‌ای قلعه فلک الافلاک ‏

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.

doi
10.22065/jsce.2022.355829.2901
چکیده

در این مقاله آسیب‌پذیری لرزه‌ای یکی از آثار باستانی در کشور، قلعه فلک الافلاک ‏واقع در استان لرستان مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در ‏این راستا، با انجام بررسی‌های میدانی، آسیب‌های موجود در بخش‌های مختلف بنا تعیین و دسته‌بندی شد. نتایج این بررسی‌ها حاکی از ‏فرسایش و ترک خوردگی ‏در اجزای سازه‌ای بنا، نشست‌های قسمت‌هایی از بنا که سبب ترک خوردگی در بخش‌هایی از بنا شده بود، و ‏نیز نم‌کشیدگی بالارونده به دلیل وجود جریان آب در پی بنا بود. در ادامه، با مدل‌سازی اجزای محدود بنا در نرم‌افزار آباکوس، ‏آسیب‌پذیری لرزه‌ای بنا از طریق انجام تحلیل بارافزون مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج این تحلیل حاکی از آسیب‌پذیری بخش‌های ‏مختلف بنا بود که لزوم ارائه طرح بهسازی لرزه‌ای را نشان می‌داد. با بهره‌گیری از شمع‌های درجا و نیز ریزشمع‌ها در خاک و نیز استفاده ‏از هسته‌های مسلح قائم در دیوارها، نتایج تحلیل‌های عددی نشان داد بهبود قابل ملاحظه‌ای در عملکرد لرزه‌ای بنا رخ داده است. شدت ‏کرنش‌های پلاستیک اصلی بیشینه و نیز گستردگی آن در مقایسه با بنای بهسازی نشده بسیار کمتر بود. همچنین نمودارهای نیرو-‏جابجایی بنا در راستاهای مختلف حاکی از کاهش قابل ملاحظه زوال در سختی بنا بوده که نشان دهنده کاهش آسیب‌پذیری آن به ‏سبب اضافه کردن سیستم بهسازی پیشنهادی شده است. ‏