مدلسازی عملکرد کینوا (Chenopodium quinoa Willd.) تحت تأثیر تنش خشکی و رقابت علفهایهرز
نویسندگان
1 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 دانش آموخته گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
4 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
5 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22059/ijfcs.2021.326750.654841چکیده
کینوا شبهغلهای از خانواده تاجخروسیان است که درحال حاضر ،بهدلیل ارزش غذایی بالا و تحمل تنشها بهویژه خشکی و شوری، بهعنوان جایگزین مناسبی برای گیاهان با مصرف آب بالا مطرح است. از طرفی، علفهایهرز با رقابت بر سر عواملی مانند آب، نور و مواد معدنی با گیاه زراعی، همواره از عوامل محدودکننده عملکرد بودهاند. بنابراین جهت بررسی قدرت رقابتی کینوا با علفهایهرز در شرایط نرمال و تنش خشکی و نیز تعیین زمان لازم برای کنترل علفهایهرز، آزمایشی بهصورت کرتهای خردشده با چهار تکرار در کرج اجرا شد. سطوح آبیاری در کرتهای اصلی (60، 80 و 100 میلیمتر تبخیر از تشتک تبخیر) و سطوح کنترل در کرتهای فرعی (صفر، هفت، 14، 28 روز کنترل و کنترل در تمام فصل) قرار گرفتند. بیشترین عملکرد دانه و عملکرد زیستی کینوا در آبیاری نرمال و کنترل کامل علفهرز و بهترتیب برابر با 331 و 1262 گرم در مترمربع و کمترین آنها در تنش شدید و عدم کنترل مشاهده شد و بهترتیب 139 و 723 گرم در مترمربع بود. در تیمار یک ماه کنترل و تنش ملایم، عملکرد دانه و عملکرد زیستی بهترتیب برابر با 29 و 25/1010 گرم در مترمربع بود که نشان میدهد، با وجود قدرت رقابتی علفهایهرز تابستانه، کینوا در تنش خشکی توان رقابتی مناسبی داشته است و درصورت یک ماه کنترل علفهایهرز، عملکردی نزدیک به کنترل کامل حاصل میشود. در برازش عملکرد دانه به مدل لجستیک، بیشترین و کمترین مقادیر پارامترهای y0 و a، یعنی حد بالا و پایین، بهترتیب در آبیاری نرمال و تنش شدید مشاهده شد و ولی بیشترین و کمترین مقدار پارامتر GDD50 بهترتیب در تنش شدید و آبیاری نرمال بهدست آمد.