ارزیابی شاخصهای فیزیولوژیکی ژنوتیپهای چغندرقند (Beta vulgaris L.) تحت تنش کمآبی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز
2 استاد گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، تبریز
3 استاد گروه بهنژادی و بیوتکنولوژی گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، تبریز
4 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانغربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه
doi
10.22059/ijfcs.2021.326319.654838چکیده
در ایران بهدلیل شرایط آب و هوایی خشک و نیمهخشک، شناسایی ژنوتیپهای متحمل به تنش کمآبی دارای اهمیت زیادی میباشد و برای انتخاب ژنوتیپهای متحمل، بهکارگیری شاخصهای مهم و کاربردی ضروری است. در همین راستا، این تحقیق با هدف بررسی اثر تنش کمآبی بر روی 27 ژنوتیپ چغندرقند بهصورت کرتهای خرد شده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در دانشگاه تبریز در سال 1398 بهاجرا درآمد. فاکتور اصلی شامل دو سطح آبیاری (مطلوب و کمآبی) و فاکتور فرعی شامل 27 ژنوتیپ چغندرقند بود. در این آزمایش، بذرهای چغندرقند داخل لولههای پلیکا (PVC) کاشته شدند. صفات مورد مطالعه شامل دمای پایداری برگ، قبل و بعد از آبیاری، میزان نسبی آب از دست رفته (RWL)، محتوای نسبی آب برگ (RWC)، وزن ریشه (RW)، نشت الکترولیتی (EL)، فلورسانس اولیه (F0)، حداکثر فلورسانس (Fm) و کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم دو (Fv/Fm) بودند. براساس نتایج تجزیه واریانس، اثر آبیاری، ژنوتیپ و برهمکنش آبیاری × ژنوتیپ برای همه صفات مورد مطالعه در سطح احتمال یک درصد معنیدار بود. صفات دمای پایداری برگ قبل و بعد از آبیاری، نشت الکترولیتی و فلورسانس اولیه در اثر تنش کمآبی، افزایش معنیدار داشتند. همچنین میزان نسبی آب از دست رفته، محتوای نسبی آب برگ، وزن ریشه، حداکثر فلورسانس و کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم دو در اثر تنش کمآبی، بهطور معنیداری کاهش یافتند. از نظر شاخصهای دمای پایداری برگ بعد از آبیاری، محتوای نسبی آب برگ، وزن ریشه، نشت الکترولیتی، فلورسانس اولیه و کارایی فتوشیمیایی فتوسیستم دو، ژنوتیپ Full sib S1-10- 8001 بهعنوان ژنوتیپ متحمل شناسایی شد.