ارزیابی تنوع صفات اگرو مورفولوژیک جو در شرایط آبیاری مطلوب و محدود و گروهبندی ژرمپلاسم خارجی آن با استفاده از روش های آماری چند متغیره
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22059/ijfcs.2021.320026.654809چکیده
بهمنظور بررسی تنوع ژنتیکی و طبقه بندی ارقام جو در شرایط آبیاری مطلوب و محدود، 138 رقم جو در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار در مزرعه آموزشی دانشگاه تهران مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اختلاف ارقام از لحاظ تمام صفات در هر دو شرایط آزمایش بسیار معنیدار بود و تنوع ژنتیکی زیادی را بین صفات نشان داد. با توجه به نتایج تجزیه رگرسیون و علیت، صفات تعداد دانه در بوته و عملکرد زیستیی در شرایط آبیاری مطلوب و صفات عملکرد زیستیی و شاخص برداشت در شرایط آبیاری محدود، از مهمترین صفات موثر بـر عملکـرد دانه بودند. با توجه به نتایج تجزیه به عامل ها، چهار عامل در هر دو شرایط آبیاری مطلوب و محدود انتخاب شدند که بهترتیب 33/80 و 93/79 درصد از تغییرات را توجیه کردند و عامل اول با توجیه بیشترین تغییرات داده ها، بهعنوان عامل عملکرد نامگذاری شد. بر اساس پراکنش ارقام در نمودار بایپلات، ارقام 54، 57، 37، 103، 31، 30، دو و 29 در شرایط آبیاری مطلوب و ارقام 130، 127، 124، 97، 122، 99، 29 و 55 در شرایط آبیاری محدود که از لحاظ عاملهای اول و دوم در سطح بالایی قرار گرفتند، به عنوان ارقام برتر انتخاب شدند. بر اساس تجزیه خوشهای ارقام مورد بررسی در شرایط آبیاری مطلوب و محدود، ارقام به چهار و پنج گروه تقسیم شدند که نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای گروه بندی ارقام بر اساس نمودار بایپلات را تایید کرد.
