تاثیر فیزیولوژیک اتیلن و اسید سالیسیلیک بر بیان ژن های CTR1 و NPR1 دخیل در جوانه زنی و برخی از ویژگی‌های فیزیولوژیک بذر زوال یافته سویا

نویسندگان

1 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه فردوسی مشهد.

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج

3 دانشجوی دکترای تخصصی فیزیولوژی گیاهان زراعی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

4 دانش آموخته دکترای تخصصی فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران، کرج

doi
10.22059/ijfcs.2021.277929.654594
چکیده

سویا از مهم‌ترین گیاهان دانه روغنی است که از مشکلات تولید آن، کاهش قوه نامیه و بنیه بذر طی مدت نگه‌داری و پیش از کشت می‌باشد. به‌منظور تعیین اثر زوال بر بذر سویا و همچنین تعیین اثر اتیلن و اسید سالیسیلیک بر بهبود زوال بذر، پ بذرهای سویا به‌مدت صفر، شش و 10 روز در معرض پیری تسریع شده و شش ماه پیری طبیعی به‌مدت قرار گرفتند. بذرها پس از پیری با اسید سالیسیلیک با غلظت  50 میکرو مولار و ACC (پیش ماده اتیلن) با غلظت 10 میکرو مولار به‌مدت شش ساعت در دمای 25 درجه سلسیوس تیمار شدند. همچنین دسته‌ای از بذرها پس از آزمون پیری تسریع شده و طبیعی، بدون هیچ تیماری به‌عنوان شاهد (بذر خشک) استفاده شدند. درصد جوانه‌زنی، فعالیت آنزیم های کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز، پروتئین کل و مالون دی‌آلدهید مورد بررسی قرار گرفت. همچنین بیان ژن‌های CTR1 و NPR1 در بذرهای خشک و همچنین طی شش و 12 ساعت تحت اثر آب، اسید سالیسیلیک و ACC به روش Q-RT- PCR مورد بررسی قرار گرفت. با افزایش پیری، درصد جوانه زنی کاهش یافت و میزان مالون دی‌آلدهید افزایش و میزان پروتئین کل کاهش یافت. فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و گلوتاتیون پراکسیداز کاهش یافت. ژن‌ها بیان متفاوتی را در روزها و ساعت‌های  مختلف از خود نشان دادند. هورمون اسید سالیسیلیک و ACC اثرات متفاوتی را بر موارد اندازه‌گیری شده داشتند. در مجموع می‌توان گفت که پیری سبب اختلال در صفات فیزیولوژیکی بذر می‌شود و اسید سالیسیلیک و اتیلن نمی‌توانند سبب بهبود زوال بذر سویا شوند.