تحلیل محتوای کیفی کتاب «تعلیم و تربیت در اسلام»: استخراج الگوی تربیت اسلامی از دیدگاه شهید مرتضی مطهری
نویسندگان
1 دانشگاه لرستان
2 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف از این پژوهش تحلیل محتوای کیفی کتاب «تعلیم و تربیت در اسلام» اثر استاد شهید مرتضی مطهری است. پژوهش کیفی حاضر مبتنی بر پارادایم تفسیری بوده، ماهیتی اکتشافی و رویکردی استقرایی دارد. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی مبتنی بر رهیافت عرفی است. واحد مطالعه در این پژوهش، کتاب تعلیم و تربیت در اسلام است. با استفاده از نمونهگیری هدفمند، جملات یا نقل قولهایی انتخاب گردید که عقاید یا مضامین مندرج در آنها مورد تأیید شهید مطهری باشد. واحد تحلیل در این مطالعه مضمون و واحد زمینه پاراگراف بوده است. از کدگذاری باز، مقایسه مستمر دادهها و یادداشتبرداری برای اکتشاف مضامین پایه و دستهبندی آنها در قالب مضامین سازماندهنده و فراگیر استفاده شده است. از معیارهای چهارگانه باورپذیری، اطمینانپذیری، تأییدپذیری و انتقالپذیری برای اعتباربخشی یافتهها استفاده شده است. یافتهها حاکی از استخراج الگوی تربیت اسلامی از دیدگاه شهید مطهری مبتنی بر 185 مضمون پایه؛ 39 مضمون سازماندهنده و 7 مضمون فراگیر است. مضامین فراگیر در الگوی به دست آمده مشتمل بر اهداف، ابعاد، ویژگیها، محتوا، اصول، روش و عوامل تربیت هستند. پیشنهاد میشود الگوی احصا شده در طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامههای درسی مورد توجه قرار گیرد.
