توسعه مدل پویایی سیستم‌ها جهت بررسی اثر انگیزش نیروی انسانی و عوامل موثر بر آن بر پیشرفت و بهره‌وری پروژه‌های‌ ساختمانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی و مدیریت ساخت، گروه مهندسی عمران، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.22065/jsce.2022.345977.2841
چکیده

مطالعات اخیر به وضوح نشان‌دهنده این حقیقت بوده‌اند که داشتن انگیزه با افزایش بهره‌وری نیروی انسانی ارتباط مستقیم دارد. از همین رو توجه به عوامل انگیزشی کارکنان و نیازهای مختلف آنها یکی از مهمترین عوامل موثر بر بهره‌وری و بهبود عملکرد پروژه‌های سازمانی به شمار می‌رود. در معدود تحقیقات انجام شده بر روی بهره‌وری نیروی کار با روش پویایی سیستم، انگیزش منابع انسانی به‌عنوان یک متغیر کلیدی و تاثیر عوامل مختلف بر تغییر انگیزه و اثر آن بر بهره‌وری زمانی پروژه‌های ساخت کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از همین‌رو هدف مقاله حاضر بررسی اثر تغییر انگیزه و عوامل موثر بر آن بر بهره‌وری زمانی پروژه‌های ساختمانی با رویکرد پویایی سیستم می‌باشد. بدین منظور پس از شناسایی پارامترهای موثر بر انگیزش منابع انسانی از منابع کتابخانه‌ای و جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از مطالعات پیمایشی با ابزار پرسشنامه و مصاحبه، اقدام به مدلسازی کیفی و حلقه‌های علت و معلولی بین پارامترها در نرم‌افزار Vensim گردید. همچنین با مدلسازی کمی، روابط بین پارامترها تعیین شد. در ادامه با تعریف سنایوهای مختلف مبتنی بر تغییر پارامترهای موثر بر انگیزش نیروی انسانی و بهره‌وری زمانی پروژه‌ها، اقدام به پیاده‌سازی مدل در یک پروژه واقعی (ساختمان اداری-تجاری) گردید. نتایج نشان داد با افزایش 50% انگیزه نیروی انسانی در پروژه، نرخ صحیح انجام کار تا 3 برابر نیز افزایش یافته و پروژه در زمان 690 روز و 30 روز کمتر از زمان تعیین شده به پایان می‌رسد. همچنین نتایج نشان داد که کاهش 50% حقوق سبب افزایش تاخیر تا حدود یک سال در تکمیل پروژه و افزایش 20% تاخیر در پرداخت حقوق منجر به افزایش تکمیل پروژه تا 4 ماه و افزایش پارامتر نسبت حقوق به‌کار تا 2 برابر سبب کاهش 5 ماه از تکمیل پروژه خواهد شد.