طراحی شبکه اتوبوس تندرو با لحاظ کردن تقاضای سفر (مطالعه موردی شهر کرج)

نویسندگان

1 استادیار، گروه عمران-راه و ترابری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه عمران-راه و ترابری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22065/jsce.2022.348096.2854
چکیده

شبکه اتوبوسرانی تندرو یکی از مهم‌ترین شیوه‌های حمل و نقل همگانی در برخی از کلان‌شهرهای دنیا است. از این‌رو بسیاری از مدیران و برنامه‌ریزان شهری به دنبال توسعه آن هستند؛ زیرا این شیوه به نسبت شیوه‌های ریلی بسیار منعطف‌تر بوده و می‌تواند تعداد مسافران قابل توجهی را جا به جا نماید.بدین جهت، در پژوهش جاری به طراحی شبکه اتوبوسرانی تندرو با لحاظ کردن تقاضای سفر پرداخته می‌شود. در مطالعه حاضر از یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی دوتایی غیر خطی استفاده می‌گردد که هدف آن بیشینه کردن تقاضای پوشش داده شده و کمینه کردن هزینه ساخت است. به منظور محاسبه تقاضایِ سفرِ پوشش داده شده و همچنین حل مدل ارائه شده، یک روش جدید که خاص این مطالعه است، پیشنهاد می‌گردد. برای محاسبه تقاضای سفر پوشش داده شده با استفاده از روش دوایر هم‌مرکز و فاصله مرکز ثقل سفرهای پوشش داده شده در نواحی مبدا و مقصد از ایستگاه شروع و پایان سفر، تعداد سفرهای پوشش داده شده محاسبه می‌گردد. بر اساس نتایج خطوط تمایل سفر، کاربری‌های عمده تولید و جذب سفر و همچنین شکل و یکپارچگی شبکه، برای شهر کرج، 5 کریدور مختلف اتوبوس تندرو در نظر گرفته می‌شود که نتایج طراحی شبکه حاکی از آن است این کریدورها جمعا 244/6 هزار سفر را معادل 28/7 درصد کل سفرهای یک ساعت اوج صبح شهر کرج در سال 1410 را پوشش می‌دهند. هزینه ساخت این کریدورها در کل برابر با 282/5 میلیون دلار برآورد می‌گردد.