اثر تاریخ‌های مختلف کاشت بر عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیک سه رقم نخود زراعی (Cicer arietinum L)

نویسندگان

1 استادیار، گروه زیست شناسی،دانشکده علوم پایه، دانشگاه جیرفت

2 دانش آموخته اگرواکولوژی، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت

3 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت

4 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت

doi
10.22059/ijfcs.2021.321358.654817
چکیده

به‌منظور بررسی اثر تاریخ کاشت‌ بر عملکرد و برخی صفات فیزیولوژیک سه رقم نخود، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در مزرعه‌ پژوهشی دانشگاه جیرفت، در سال زراعی 1398-1397 اجرا شد. در این آزمایش، تاریخ‌ کاشت‌های 21 مهر، شش و 21 آبان و شش و 21 آذر به‌عنوان فاکتور اصلی و رقم‌های نخود عادل، آزاد و آرمان به‌عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که تاریخ کاشت، تأثیر معنی‌داری بر ارتفاع بوته، تعداد شاخه اصلی، شاخه‌فرعی، غلاف در بوته و  دانه در غلاف، وزن صد دانه، عملکرد دانه و زیست‌توده (کیلوگرم در هکتار)، کلروفیل‌a، b و کل، کاروتنوئیدها، پروتئین کل  و فنل برگ و آنتوسیانین داشت. ارقام نیز از لحاظ تمامی صفات مورد مطالعه به‌جز کلروفیل کل و پروتئین کل برگ با یکدیگر تفاوت آماری معنی‌داری داشتند. اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم در صفات مورد بررسی به‌جز صفت تعداد دانه در غلاف معنی‌دار بود. بیشترین عملکرد دانه و زیست‌توده در تاریخ کاشت 21 مهر و در رقم آرمان با میانگین‌های به‌ترتیب 1019 و 2833 کیلوگرم در هکتار مشاهده شد و این صفات به تاریخ کاشت21 آذر و رقم عادل با میانگین‌های به‌ترتیب 413 و 1260 کیلوگرم در هکتار تعلق داشت. بر اساس نتایج این مطالعه، جهت دستیابی به حداکثر عملکرد دانه نخود می‌توان از تاریخ کاشت 21 مهرماه و رقم آرمان در منطقه جیرفت استفاده نمود.