فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

می‌شود. رودخانه اترک واقع در شمال‌شرقی کشور ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده و سیلاب‌های زیادی را دارد. به‌منظور بررسی و توزیع سیلاب‌های کلان حوضه رودخانه اترک از داده‌های آبدهی روزانه 35 ایستگاه هیدورمتری طی بازه زمانی 30 ساله استفاده شد. برای استخراج سیلاب‌های کلان در منطقه با استفاده از روش آماری موسوم به روش فیلتر عددی برگشتی اقدام به جداسازی رواناب پایه از کل شد. نتایج نشان داد که سری زمانی مستخرج پس از اعمال روش فیلترعددی برگشتی نشان از داشته که در 3 دهه رفتار متفاوتی از سیلاب‌ها در حوضه آبریز مشاهده می‌شود. در دهه نخست سیلاب‌ها از شدت بالاتری برخوردار بوده که این شدت بالا از تواتر بالایی نیز برخوردار بوده است. در دهه دوم از حجم سیلاب‌ها به‌شدت کاسته شده و در دهه سوم حجم سیلاب‌ها به مانند دهه نخست بوده اما از نظر زمانی با فواصل بیشتری اتفاق افتاده‌اند. بررسی شدیدترین سیلاب‌ها نشان داد که با افزایش حجم رواناب کل اختلاف بالایی بین آن و رواناب پایه بوجود می‌آید و رخداد این فرآیند به‌صورت ناگهانی بوده و گاها به بیش از 10 برابر رواناب پایه می‌رسد. حجم بالای دبی در دوره‌های سیلابی و از طرفی نوسان دهه‌‌ای در رخداد سیلاب‌های شدید در حوضه آبریز اترک نشان داد که جهت پیش‌بینی بلندمدت نیز می‌توان از روش فیلتر عددی برگشتی استفاده کرد.