تصحیح تانسور امپدانس سهبعدی در حضور مقادیر فاز غیرمعمول و اعوجاجهای غیرالقایی
نویسندگان
1 گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jesphys.2023.350788.1007468چکیده
آثار غیرالقایی ساختارهایی با ابعاد کوچکتر از مقیاس مشاهده و در اعماق کم، مانع مشاهده صحیح مدل رسانایی الکتریکی منطقهای میشوند و مدلسازی دادههای مگنتوتلوریک را غیرقابل اعتماد میکنند. گرچه مطالعات متعدد، آثار نامطلوب اعوجاجهای گالوانی را بر نتایج وارونسازی سهبعدی مگنتوتلوریک نشان دادهاند، تصحیح این اعوجاجها در عمل بهندرت قبل از وارونسازی سهبعدی انجام میگیرد. زیرا مسئله بازیافت اطلاعات منطقهای در حالت سهبعدی شدیداً فرومعین است و حل مجموعه معادلات حاکم برای امپدانس غیر معوج به اعمال قیود بیشتری نیاز دارد. در این تحقیق، پیچیدگی دادههای مگنتوتلوریک در منطقه زمینگرمایی سبلان موردمطالعه قرار گرفت. این منطقه شامل مجموعهای از سنگهای آتشفشانی جوان مربوط به دوران سنوزوئیک و فعالیت زمینساختی آن متأثر از رژیم تراکمی ناشی از برخورد صفحات است. ابتدا مدلی برای منطقه تطبیق داده شد که در پریودهای میانی، دوبعدی و در پریودهای کوتاه و بلند، سهبعدی است. با برآورد اعوجاج و حذف آن برای بازه پریودی با رفتار دوبعدی، مؤلفههای تانسور امپدانس برای ساختار سهبعدی بازیابی شدهاند. از آنجاییکه مقادیر بازیابیشده با مقادیر اندازهگیریشده متفاوت هستند، وارونسازی هرکدام از دو مجموعه نتایج متفاوتی دارد. علاوهبر این تعداد قابلتوجهی از مؤلفههای فاز امپدانس در ربعهای مثلثاتی که در شرایط معمولی زمین دوبعدی یا حتی سهبعدی مقید به قرارگیری در آنها هستند، واقع نمیشوند. وابستگی این مقادیر غیرمعمول به زاویه چرخش، ویژگیهای جهتی استنباطشده از تانسور فاز و سطح اعوجاج گالوانی بررسی شد. نتایج نشان میدهد که ناهمگنیهای سهبعدی کمترین اثر را دارند و این پدیده عمدتاً حاصل ترکیبی از ناهمسانگردی و اعوجاج است.
