چارچوب توسعۀ کارآفرینی‌های نوین در ورزش: از ایده تا کنش

نویسندگان

1 گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

2 گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

doi
10.22059/jed.2024.365400.654266
چکیده

هدف: به واسطۀ پیوند روزافزون ورزش و کارآفرینی، هدف اصلی این تحقیق کشف پتانسیل‌های بکر و روندهای نوظهور در کارآفرینی ورزشی است. این مطالعه به دنبال شناسایی فرصت‌های جدید برای نوآوری، رشد و مشارکت جامعه در کارآفرینی ورزشی است. از همین رو، با بررسی چالش‌ها و موانع پیش روی کارآفرینان در بخش ورزش، این تحقیق به دنبال ارائه بینش و راه‌حل‌های عملی برای تقویت موفقیت و پایداری در این زمینه پویا است. هدف نهایی، کمک به توسعه و تقویت شیوه‌های کارآفرینی ورزشی است که درنهایت منجر به ایجاد یک اکوسیستم تجاری ورزشی مهم و تأثیرگذارتر می‌شود.روش: برای دستیابی به اهداف این پژوهش از روش آمیخته استفاده شد. در مرحلۀ اول، داده‌های کیفی از طریق مصاحبه‌های عمیق با گروه متنوعی از کارشناسان صنعت، ازجمله کارآفرینان ورزشی، متخصصان مدیریت ورزشی و رهبران تجاری در بخش ورزش جمع‌آوری شد. این دیدگاه‌ها و تجربیات بینش‌های ارزشمندی را در مورد چشم‌انداز فعلی کارآفرینی‌های نوین ورزشی ارائه کرد و زمینه‌های کلیدی را برای بهبود و نوآوری برجسته ساخت. برای بخش کیفی، از روش نمونه‌گیری هدفمند برای انتخاب شرکت‌کنندگان با سوابق و تخصص‌های متنوع در ورزش استفاده شد. مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته برای تشویق بحث‌های باز و مفصل در مورد تجربیات، دیدگاه‌ها و بینش شرکت‌کنندگان در مورد کارآفرینی‌های نوین ورزشی انجام شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌های کیفی از تحلیل مضمون استفاده شد که طی آن مضامین و الگوهای تکرارشونده در داده‌های کیفی شناسایی شدند و از این طریق درک عمیق‌تر از مسائل و فرصت‌های حیاتی در این زمینه ارائه شد. در مرحله دوم، از تکنیک تحلیل سلسله مراتبی(AHP) برای رتبه‌بندی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های شناسایی‌شده در مرحله اول، استفاده شد. در این مرحله، بر اساس مؤلفه‌های برخاسته از بخش کیفی، نمونه‌های تحقیق انتخاب شدند. نمونه‌های تحقیق شامل کلیه متخصصان و صاحب‌نظرانی بود که بر اساس معیارهای مشخص‌شده برای جامعه تحقیق می‌توانستند به پرسشنامه‌های تحلیل سلسله‌مراتبی پاسخ دهند. بر اساس تمایل برخی از شرکت‌کنندگان در بخش کیفی و همچنین بر اساس معیارهای پذیرفته‌شده برای تعداد نمونه‌ها در تحلیل‌های سلسله‌مراتبی، در این تحقیق 25 نفر به‌عنوان نمونه‌های بخش کمی در نظر گرفته شد. در تکنیک تحلیل سلسله مراتبی انتخاب سنجه‌ها بخش اول واکاوی AHP است. سپس بر اساس سنجه‌های شناسایی‌شده ارزیابی می‌شوند. این روش یکی از روش‌های پرکاربرد برای رتبه‌بندی و تعیین اهمیت عوامل است که با استفاده از مقایسات زوجی گزینه‌ها به اولویت‌بندی هر یک از معیارها پرداخته می‌شود.یافته‌ها: این تحقیق چندین مقوله کلیدی را برای ظرفیت‌ها و روش‌های نوین در کارآفرینی ورزشی کشف کرد که رویکردهای نوآورانه‌ای را به نشان می‌داد که می‌تواند باعث رشد فعالیت‌های نوین کارآفرینانه ورزشی شود. این مقوله‌ها عبارت‌اند از: (1) تجارب و امکانات ورزشی نوآورانه: روند رو به رشدی به سمت پایداری و آگاهی زیست‌محیطی در کارآفرینی ورزشی وجود دارد، با ابتکارات تمرکز بر کاهش ردپای کربن، ترویج بازیافت و حمایت از شیوه‌های دوستدار محیط‌زیست در رویدادهای ورزشی و امکانات (2) ادغام فناوری در ورزش: ادغام فناوری و پلتفرم‌های دیجیتال، استراتژی‌های بازاریابی ورزشی را متحول کرده است و امکان ارتباطات هدفمند، پیام‌های شخصی‌سازی‌شده و افزایش مشارکت طرفداران را فراهم کرده است. با استفاده از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، رسانه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های آنلاین، کارآفرینان ورزشی می‌توانند به مخاطبان بیشتری دست یابند و تجربیات منحصربه‌فردی را برای طرفداران ایجاد کنند. (3) خدمات مربوط به ورزشکاران و حوزۀ سلامتی: با تأکید بیشتر بر رفاه و عملکرد ورزشکاران، کارآفرینی ورزشی شاهد افزایش خدمات بهداشتی و تندرستی نوآورانه متناسب با نیازهای خاص ورزشکاران بوده است. از برنامه‌های آموزشی شخصی گرفته تا حمایت از سلامت روان، کارآفرینان بر رویکردهای کل‌نگر برای مراقبت از ورزشکاران و افزایش عملکرد تمرکز می‌کنند. (4) همه‌جانبه نگری مشارکت و فراگیری اعضای جامعه: کارآفرینی در ورزش در حال تغییر به سمت ابتکارات متمرکز بر جامعه است که فراگیری، تنوع و تأثیر اجتماعی را ترویج می‌کند. کارآفرینان ورزشی با درگیر کردن جوامع محلی، حمایت از برنامه‌های ورزشی مردمی، و تقویت مشارکت با سازمان‌های غیرانتفاعی، می‌توانند ارتباطات معنادار و فرصت‌های رشد پایدار ایجاد کنند. (5) ورزش‌های ورزشی و مجازی: ظهور ورزش‌های الکترونیکی و مجازی راه‌های جدیدی را برای کارآفرینی در صنعت ورزش بازکرده است. با محبوبیت جهانی بازی‌های رقابتی، کارآفرینان فرصت‌ها را در رویدادهای ورزش‌های الکترونیکی، حمایت‌های مالی بازی‌ها و لیگ‌های ورزشی مجازی جستجو می‌کنند و از بازار رو به رشد علاقه‌مندان به بازی‌های آنلاین بهره می‌برند. (6) گردشگری ورزشی و بازاریابی مقصد: تلاقی ورزش و گردشگری چشم‌اندازهای هیجان‌انگیزی را برای کارآفرینی، با فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاری بر رویدادهای ورزشی، بسته‌های گردشگری ورزشی و استراتژی‌های بازاریابی مقصد ارائه می‌دهد. کارآفرینان می‌توانند از جذابیت استفاده کنند از مقاصد ورزشی، جاذبه‌های ورزشی، و تجربیات ورزشی برای جذب گردشگر، درآمدزایی و تقویت اقتصاد محلی. شش مقوله برای موانع و چالش‌های توسعه ظرفیت‌ها و شیوه‌های نوین کارآفرینی ورزشی در شناسایی شدند که عبارت‌اند از: 1) موانع اقتصادی و مالی، 2) مسائل نهادی و سیاسی، 3) ضعف زیرساخت‌ها و منابع، 4) موانع فرهنگی و مرتبط با آگاهی عمومی، 5) نادیده‌گیری استعداد و رشد مهارت‌ها، و 6)استفاده نامناسب از منابع محلی و طبیعی. نتایج تحلیل سلسله مراتبی نشان داد که مؤلفه «تجارب و امکانات ورزشی نوآورانه» مهم‌ترین مقوله برای توسعه ظرفیت‌ها و روش‌های نوین کارآفرینی ورزشی نوین است و در اولویت‌بندی چالش‌ها و موانع، به گفته کارشناسان، مؤلفه‌های «سازمانی» و مسائل سیاسی» و «موانع اقتصادی و مالی» مهم‌ترین مؤلفه‌های این مقوله بود.نتیجه: یافته‌های تحقیق چشم‌انداز در حال تحول کارآفرینی ورزشی را مطرح می‌کند و روندهای نوآورانه، چالش‌ها و فرصت‌هایی را که صنعت را شکل می‌دهند، نشان می‌دهد. مقوله‌های شناسایی‌شده برای ظرفیت‌ها و روش‌های جدید در کارآفرینی ورزشی، نقشه راهی را برای کارآفرینان، ذینفعان و سیاست‌گذاران فراهم می‌کند تا در محیط رقابتی و پویای کسب‌وکار ورزشی حرکت کنند. کارآفرینان با پذیرش پایداری، فناوری، وجوه مرتبط با سلامت ورزشکاران، مشارکت اجتماعی، ورزش‌های الکترونیکی و گردشگری ورزشی، می‌توانند پتانسیل‌های جدیدی را برای رشد، نوآوری و تأثیر اجتماعی در صنعت ورزش باز کنند. این تحقیق به‌عنوان یک منبع ارزشمند برای تصمیم‌گیرندگانی است که به دنبال ایجاد تغییرات مثبت، تقویت همکاری و ایجاد مدل‌های تجاری پایدار در قلمرو روزافزون کارآفرینی ورزشی هستند.