اثر سطوح مختلف کلات و نانوکلات آهن بر ترکیبات اسیدچرب و درصد روغن کلزا (Brassica napus) در مراحل مختلف رشدی

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی- دانشکده علوم- دانشگاه ارومیه

2 دانش آموخته گروه گیاهان دارویی، مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه

3 دانش آموخته گروه زراعت، دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس تهران.

doi
10.22059/ijfcs.2021.317642.654792
چکیده

با هدف بررسی اثر محلول‌پاشی با کلات‌ و نانوکلات‌آهن بر ترکیبات اسیدچرب کلزا ((Brassica napus رقم هایولا، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در سال 1397 انجام گرفت. عوامل مورد بررسی شامل غلظت‏های مختلف آهن به‌صورت ترکیبات کلات و نانوکلات آهن در هفت سطح (آب مقطر (شاهد)، یک، دو و سه گرم در لیتر کلات آهن و یک، دو و سه گرم در لیتر نانوکلات آهن) و زمان محلول‎پاشی در دو سطح (مرحله رویشی و شروع گلدهی) بود. نتایج نشان داد که صفت درصد روغن، تحت تأثیر کاربرد کود آهن با غلظت­های مختلف آهن (کلات آهن و نانو کلات آهن) و زمان مصرف آن قرار گرفت، به استثنای غلظت یک گرم در لیتر کود کلات آهن که زمان مصرف کود، تأثیری بر درصد روغن کلزا نداشت. تیمار یک گرم در لیتر کلات آهن در مرحله رشد رویشی و همچنین شروع گلدهی (محلول پاشی با تأخیر)، تیمار برتر جهت افزایش درصد روغن کلزا بودند، به‌طوری‌که باعث افزایش به‌ترتیب 77 و 75 درصدی میزان روغن نسبت به تیمار شاهد شدند. بیشترین مقدار سیس-9- اولئیک اسید، با کاربرد یک و دو گرم در لیتر کلات آهن در مرحله رویشی (3/54 و 4/35 درصد افزایش نسبت به شاهد) مشاهده شد. تیمار یک و دو گرم کلات آهن در مرحله رشد رویشی، تیمار برتر جهت افزایش میزان اسید لینولئیک (به‌ترتیب 62/11 و 55/12 درصد افزایش نسبت به شاهد) بود. بیشترین میزان اسید پالمیتیک، به محلول پاشی دو گرم در لیتر نانوکلات آهن در مرحله رشد رویشی و سه گرم در لیتر نانوکلات آهن در مرحله شروع گلدهی (به‌ترتیب با 3/5 و 5/4 درصد افزایش نسبت به شاهد) بود. طبق نتایج این تحقیق، جهت افزایش اسیدهای چرب غیر اشباع مانند اسید اولئیک و اسید لینولئیک، محلول‌پاشی کود آهن به فرم کلاته و در مرحله رویشی توصیه می‌شود.