ارزیابی پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهای باقلا با مدل اثرهای مختلط خطی (LMM)
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 استادیار بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
4 مربی پژوهشی بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفیآباد دزفول، سازمان تحقیقات، آموزش
5 محقق بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر،مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
doi
10.22059/ijfcs.2021.320715.654814چکیده
برای ارزیابی پایداری عملکرد دانه 19 ژنوتیپ باقلا، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در دو سال زراعی (96-1394) و در چهار ناحیه (گرگان، دزفول، بروجرد و ایرانشهر) انجام شد. اثر محیط، ژنوتیپ و برهمکنش ژنوتیپ و محیط بر تمام صفات اندازهگیری شده معنیدار بود. نمودار عملکرد اسمی، ژنوتیپهای 13، 12، دو، نه، شش و چهار را ژنوتیپهای پایدارتر از نظر عملکرد دانه شناسایی کرد. بر پایه تجزیه بایپلات، ژنوتیپهای 12، 16، 14، نه، شش و 11، علاوه بر داشتن بیشترین عملکرد دانه، از پایداری عملکرد بیشتری هم برخوردار بودند. بر پایه مقادیر متفاوت برای عملکرد دانه و شاخص پایداری میانگین وزنی نمرات مطلق بهترین پیشبینیهای نااُریب خطی (WAASB)، ژنوتیپهای 11، نه، 18، 10، 13، 12، 16، 14 و شش، پرمحصول و پایدار بودند و ژنوتیپهای برتر از نظر شاخص گزینش چند صفتی (MTSI)، ژنوتیپهای دو، 18 و شش بودند. شاخص میانگین هارمونیک و عملکرد نسبی ارزش ژنوتیپی (HMRPGV)، ژنوتیپهای 14، شش و نه را بهعنوان ژنوتیپهایی معرفی کرد که علاوه بر عملکرد دانه، از پایداری و سازگاری بالایی نیز برخوردار بودند. در مجموع و بر اساس تمام تجزیهها و شاخصها، ژنوتیپ شش بهعنوان پایدارترین ژنوتیپ شناسایی شد و میتواند نامزد معرفی رقم جدید باشد.
