تأثیر تنش آبی بر عملکرد، اجزای عملکرد و تسهیم مواد فتوسنتزی رقمهای جو (Hordeum vulgare L.) در مرحله زایشی
نویسندگان
1 استادیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز
doi
10.22059/ijfcs.2021.320033.654808چکیده
بهمنظور بررسی اثر تنش آبی در مرحله گلدهی بر انتقال مجدد ماده خشک از بخشهای گوناگون ساقه جو، آزمایشی در سال زراعی 98-1397 بهصورت کرتهای خردشده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. کـرتهای اصلی شامل دو سطح آبیاری (آبیاری کامل و قطع آبیاری در مرحله گلدهی) و کرتهای فرعی شـامل چهار رقـم جو (سهند، بهمن، ماکوئی و والفجر) بودند. نتایج نشان داد که وزن هزار دانه رقمها در شرایط تنش آبی نسبت به آبیاری کامل، 45/21 درصد کاهش داشت. بالاترین عملکرد دانه به رقم بهمن در شرایط آبیاری کامل و رقم سهند در شرایط تنش آبی تعلق داشت و رقم ماکویی با 55/23 درصد کاهش در عملکرد دانه، نسبت به بقیه رقمها؛ بیشترین کاهش را در شرایط تنش آبی داشت. بیشترین کاهش عملکرد زیستی مربوط دررقم بهمن و ماکویی مشاهده شد. با اعمال تنش رطوبتی، میزان انتقال مجدد در تمام بخشها و میانگرههای ساقه افزایش داشت و بین رقمهای گوناگون در میزان انتقال مجدد از بخشهای گوناگون ساقه تفاوتهایی وجود داشت، بهنحویکه در مورد رقمهای والفجر و سهند، میزان انتقال پنالتیمیت بالاتر از پدانکل بود و رقمهای بهمن و ماکویی، میزان انتقال مجدد بالایی از پدانکل و میانگرههای زیرین ساقه داشتند. کارایی انتقال مجدد میانگرههای زیرین ساقه در تمام رقمهای مورد مطالعه غیر از رقم والفجر، بالاترین مقدار را نسبت به کارایی انتقال مجدد پنالتیمیت و پدانکل در شرایط تنش داشت. بهطورکلی با در نظر گرفتن شاخصهای عملکرد و میزان انتقال مجدد مواد فتوسنتزی، ارقام بهمن و سهند بهعنوان رقمهای مناسب جو بهترتیب در شرایط آبیاری کامل و تنش آبی شناسایی شدند.