فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آزمایش مزرعه ­ای به ­صورت اسپلیت­ پلات و بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1399 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل چهار سطح آبیاری (آبیاری بعد از 70، 100، 130 و 160 میلی­متر تبخیر از تشتک کلاس A) در کرت‌های اصلی و سه سطح محلول­پاشی شامل شاهد (آب‌پاشی)، محلول­پاشی با سالیسیلیک اسید (یک میلی­ مولار) و براسینواستروئید (یک میکرومولار) در کرت­های فرعی بودند. تنش کم‌آبی به­ ترتیب به افت 6/20 و 6/21 درصدی محتوای کلروفیل­ های a و b و افزایش 9/62 درصدی کاروتنوئید برگ منجر شد، اما محتوای پرولین برگ تحت این شرایط افزایش یافت. محتوای کلروفیل a به ­طور معنی­ داری با کاربرد سالیسیلیک اسید افزایش (4/11 درصد) پیدا کرد. تنش کم‌آبی  منجر به افزایش فعالیت آنزیم­ های آنتی­اکسیدان کاتالاز، پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و پلی­فنل اکسیداز به‌ترتیب به میزان 2/3، 7/1، 9/1 و 1/3 برابر شاهد شد. کاربرد سالیسیلیک اسید، فعالیت آنزیم­ های کاتالاز، پراکسیداز، آسکوربات پراکسیداز و پلی­فنل اکسیداز را به ­ترتیب 4/14، 6/16، 8/8 و 8/6 درصد و کاربرد براسینواستروئید فعالیت این آنزیم‌ها را به­ ترتیب 6/17 2/12، 8/8 و 9/19 درصد افزایش داد. عملکرد دانه و درصد روغن دانه گشنیز تحت تنش خشکی کاهش یافتند (به ­ترتیب 1/75 و 4/15 درصد) که نتیجه آن، افت عملکرد روغن تحت این شرایط بود (9/78 درصد). عملکرد روغن با محلول­پاشی سالیسیلیک اسید و براسینواستروئید به ­ترتیب 4/22 و 2/11 درصد افزایش یافت. محلول­پاشی سالیسیلیک اسید در اغلب صفات و به ­ویژه محصول دانه مزیت معنی ­داری نسبت به براسینواستروئید نشان داد. بنابراین، کاربرد سالیسیلیک اسید را می­توان به‌عنوان تیمار مناسب برای بهبود تولید دانه و روغن گشنیز معرفی نمود.