پیشبینی فرینهای بارشی ایران در آینده نزدیک (2028-2021) با استفاده از پروژه پیشبینی اقلیمی دههای (CMIP6-DCPP)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانى دکتر على شریعتى، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانى دکتر على شریعتى، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانى دکتر على شریعتى، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
4 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانى دکتر على شریعتى، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.22059/jesphys.2023.351678.1007474چکیده
پیشبینی دههای مرز بین پیشبینی کوتاهمدت و پیشنگری اقلیمی است. هدف از تحقیق حاضر، پیشبینی فرینهای بارشی در دوره 2021 تا 2028 در ایران است. دو گروه داده شامل 77 ایستگاه همدید و برونداد سه مدل از پروژه CMIP6-DCPP با تفکیک افقی 100 کیلومتر استفاده شد. برونداد بارش مدلهای DCPP هر کدام با 9 اجرای متفاوت، برای دو دوره گذشتهنگر (2019-1981) و دوره پیشبینی (2028-2021) استفاده شد. جهت درستیسنجی برونداد مدلها، از سنجههای آماری MBE، RMSE، PCC و PBIAS و برای بررسی مدل همادی از نمودار تیلور استفاده شد. برونداد مستقیم مدلها (DMO)، با روش تغییر عامل دلتا (DCF) تصحیح شد و از روش میانگین وزنی با رویکرد مستقل (IWM) برای تولید مدل همادی استفاده شد. برای بررسی فرینهای بارشی از شاخصهای روزهای همراه با بارش سنگین (R10mm) و خیلیسنگین (R20mm)، شدت بارش (SDII) و بیشینه بارش یکروزه، سهروزه و پنجروزه (RX1,3,5day) استفاده شد. درستیسنجی برونداد مدلهای DCPP، نشان داد که همبستگی برونداد مدلهای یادشده در بیشتر ایستگاههای مورد بررسی بیشتر از 8/0 بهدست آمده است. با اینحال، مدل همادی تولیدشده کارایی بالاتری را نسبت به مدلهای منفرد نشان داد. نتیجه پیشبینی فرینهای بارشی نشان داد که بهطور کلی شش شاخص بارش فرین مورد بررسی در بیشتر مناطق کشور در دهه آینده نسبت به دوره گذشتهنگر افزایش خواهند داشت. دو هسته اصلی بیهنجاری مثبت شاخصها، مناطق جنوبغرب و شمالشرق کشور میباشند. در مقابل، شاخص روزهای همراه با بارش سنگین در سواحل جنوبی دریایخزر بیهنجاری منفی را تجربه خواهد کرد.