تناسخ و مسئلۀ تجربههای نزدیک به مرگ
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فلسفه و کلام، دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانشیار گروه عرفان اسلامی، دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران
3 استاد گروه فلسفه و کلام، دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22059/jpht.2019.266068.1005597چکیده
امروزه اندیشمندان در مواجهۀ با مسئلۀ تناسخ، رویکرد بسیار متفاوتی نسبت به گذشته پیدا کردهاند، شاید تا یکصد سال پیش، بسیاری از مسائل از جمله تناسخ با رویکردی کاملاً عقلی و استدلالی بحث و بررسی میشد؛ ولی انسان امروزی در رویارویی با این مسئله رویکرد تجربی و پسینی را پیشۀ خود کرده است. یکی از این موارد «تجربۀ نزدیک به مرگ» یا «Near death experience» است که به اختصار NDE خوانده میشود. گروهی مدعی آنند که هنگام قرار گرفتن در آستانۀ مرگ بالینی، رخدادها و اتفاقات زیادی را مشاهده کردهاند، دیدن زندگیهای متوالی گذشته یکی از مشاهداتی است که توسط این دسته از تجربهگران NDE بازگو و از سوی برخی روانشناسان بهعنوان دلیلی بر اثبات تناسخ قلمداد شده است. سؤال اصلی تحقیق این خواهد بود که آیا تجربههای گزارششده، توان اثبات تناسخ را دارد؟ با بررسی گزارشهای این تجربهگران بر اساس روش کتابخانهای و تحلیلهای ارائهشده از سوی روانشناسان، این فرضیه به اثبات میرسد که اگر اصل وقوع تجربۀ نزدیک به مرگ را هم بپذیریم، بسیاری از جزییات آن، از جمله اثبات زندگیهای متوالی بر اساس NDE پذیرفتنی نخواهد بود و این تجربهها از اثبات آموزۀ تناسخ عاجز هستند.