شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر در تغییر شکل زیرساخت‌های شهری برای آینده‌ای بدون کربن و پایدار

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان ، کرمان ، ایران

2 دانشیار، دانشکده فنی و مهندسی، گروه عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22065/jsce.2022.337222.2774
چکیده

با شکل‌گیری انقلاب صنعتی، تحولات بزرگی در نحوه‌ی برخورد با طبیعت به وقوع پیوست، افزایش جمعیت، پیشرفت صنعت، بهبود تکنولوژی ساخت‌وساز، استفاده‌ی گسترده از سوخت‌های فسیلی، گسترش روزافزون وابستگی به اتومبیل و... سبب برهم خوردن تعادل میان انسان و طبیعت گردید. پدیده‌ی تغییر اقلیم یکی از اصلی‌ترین بحران‌هایی است که بشر امروز را تهدید نموده است. با بروز بحران‌های زیست‌محیطی، نظیر بحران انرژی، افزایش آلودگی و تغییرات اقلیمی که ناشی از افزایش جمعیت و مصرف بالای انرژی بودند، کیفیت زندگی به‌ویژه در محیط‌های شهری تنزل یافت. به همین منظور متخصصین شهری نیز مانند سایرین، به دنبال ارائه راه‌حل‌هایی، برای مقابله با این معضلات بوده‌اند. در ابن مطالعه، ابتدا با انجام مطالعات کتابخانه‌ای و با بررسی تحقیقات پیشین فهرستی از عوامل مؤثر تهیه شد سپس از طریق پرسشنامه مبتنی بر طیف لیکرت نظر خبرگان حوزه برنامه‌ریزی و توسعه شهری در شهر کرمان جمع‌آوری گردید و در نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل شد. سپس ماتریس تصمیم‌گیری بر اساس شاخص‌ها و معیارهای موردنظر تشکیل و با استفاده از پرسشنامه مربوط به روش ویکورفازی (Fuzzy Vikor) و بر اساس معیارهای «میزان تأثیر»، «میزان اهمیت» و «وجود ابزار لازم» رتبه‌بندی شدند. بر اساس یافته‌های تحقیق در میان کلیه عوامل تأثیرگذار شناسایی‌شده، ده مورد از مهم‌ترین عوامل مؤثر شامل: «ایجاد دسترسی آسان به حمل‌ونقل عمومی»، «جانمایی امکانات و خدمات محلی در نزدیک‌ترین فاصله»، «امکان دسترسی آسان به محیط طبیعی بدون آسیب رساندن به آن»، «طراحی و جانمایی فضاهای سبز به دو منظور ایجاد فضای تفریح و پالایش هوا»، «برقراری سیستم‌های پیشرفته بازیافت زباله (زباله به‌عنوان منبع تولید انرژی)»، «استفاده از آموزه‌های ملی و دینی به‌منظور کاهش مصرف انرژی»، «ایجاد وابستگی حداقلی به منابع انرژی فسیلی و تجدید ناپذیر»، «سرمایه‌گذاری برای زیرساخت‌های سبک‌تر، سبزتر، ارزان‌تر و هوشمندتر»، «استفاده از فناوری‌های جدید به‌منظور بهره‌گیری از انرژی‌های پاک»، «توجه ویژه به تفکیک زباله، شبکه جمع‌آوری فاضلاب، تبدیل زباله به زیست‌گاز»،شناسایی شدند.