مقایسه مدل‌سازی دو بعدی غیرخطی داده‌های گرانی‌سنجی محدوده غربی آناتولی ترکیه با استفاده از الگوریتم ژنتیک مرتب‌سازی نامغلوب و الگوریتم ژنتیک تک‌هدفه

نویسندگان

1 گروه مهندسی اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

2 گروه مهندسی اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

3 گروه مهندسی اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

4 گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

doi
10.22059/jesphys.2023.343767.1007435
چکیده

مطالعه هندسه سنگ بستر در اکتشافات معدنی و نفتی جهت دستیابی به تصاویر دو بعدی از آن، مستلزم استفاده از محاسبات وارون غیرخطی است. الگوریتم‌های مورد استفاده در این مطالعه، الگوریتم ژنتیک مرتب‌سازی نامغلوب NSGA-II و الگوریتم ژنتیک GA است که جهت محاسبات برآورد عمق مورد استفاده قرار گرفته است. الگوریتم ژنتیک مرتب‌سازی نامغلوب برای حل مسائلی با توابع هدف متعدد و عموماً متعارض که از قابلیت توسعه و توانایی بالایی در حل مسائل چندهدفه نامقید برخوردار است. الگوریتم ژنتیک تک‌هدفه نیز قابلیت مدل‌سازی را دارد. در این مطالعه، جهت راستی‌آزمایی و صحت‌سنجی هر دو الگوریتم، از داده‌های تولیدشده توسط یک مدل مصنوعی پیچیده استفاده شد و برای بررسی دقیق‌تر عملکرد این الگوریتم‌ها از این داده‌ها در دو شرایط بدون نوفه و همراه‌با نوفه سفید گوسی تا 10 درصد مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت و نتایج حاصل از مدل‌سازی توسط این الگوریتم‌ها تطابق قابل‌قبولی را با مدل اولیه ارائه داد به طوری که در الگوریتم NSGA-II پارامتر ریشه میانگین مربع خطا  (RMS)برای داده به‌دست‌آمده از داده اولیه مدل مصنوعی از 05/0 تا 35/0 میلی‌گال و در الگوریتم GA از 07/0 تا 52/0 میلی‌گال است. این پارامتر در الگوریتم NSGA-II برای مدل به‌دست‌آمده از مدل اولیه 4/72 متر و برای الگوریتم  GAاز 8/93 متر بالا نرفت. با بررسی مدل‌سازی گرانی‌سنجی محدوده آناتولی در کشور ترکیه، نتایج به‌دست‌آمده برای هر دو الگوریتم با ایجاد شرایط مشابه از نظر تنظیم پارامتری و تعداد دفعات اجرای الگوریتم، نشان‌دهنده عملکرد مناسب الگوریتم NSGA-II نسبت به الگوریتمGA  است.