کارآمدی ژن‌های مقاومت به بیماری ساق سیاه (Leptosphaeria maculans) انتقال یافته از نخود فرنگی (Pisum sativum) به کلزا (Brassica napus)

نویسندگان

1 فارغ التحصیل دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

4 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijfcs.2020.240019.654370
چکیده

بیماری ساق سیاه که توسط قارچ Leptosphaeria maculans ایجاد می‌شود، تولید کلزا را در ایران و جهان، به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. در این پژوهش، سه ژن PR10.1، Chitinase و DRR206 از نخود فرنگی (Pisum sativum) به کلزا منتقل شد و کارایی آن‌ها در ایجاد مقاومت به بیماری ساق سیاه در قالب دو آزمایش، مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش اول، سه تراژن از لاین تراریخت‌ Wester کلزا، از طریق آمیزش برگشتی، به چهار رقم زراعی Sentry، OAC Triton، Apollo وMillenniUM 03 منتقل شدند و تأثیر پس‌زمینه‌ ژنتیکی سه رقم مختلف بر پاسخ به بیماری، بررسی شد در آزمایش دوم و جهت مطالعه تأثیر تجمیع دو به دوی تراژن‌ها بر سطح مقاومت، لاین‌های مختلف وستار تراریخت با یکدیگر آمیزش داده شدند. غربالگری گلخانه‌ای بیماری ساق سیاه به روش مایه‌زنی لپه صورت گرفت. تراژن DRR206 در رقم‌ Sentry و ترکیب دو تراژن Chitinase×DRR206، بالاترین مقاومت را ایجاد کرد. به‌طورکلی تراژن DRR206، بهترین عملکرد را در کاهش بیماری داشت که به نظر می‌رسد، این تأثیر از طریق به تأخیر انداختن مراحل اولیه توسعه‌ بیماری صورت می‌گرفت. لاین‌های امیدبخش حاصل از این پژوهش، پس از آزمایش‌های مزرعه‌ای، قابلیت به‌کارگیری در برنامه‌های به‌نژادی آزادسازی رقم را خواهند داشت.