بررسی فعالیت گسل درونه بر اساس سازوکار کانونی زمینلرزههای دو دهه اخیر
نویسندگان
1 پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران.
2 گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران.
4 پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران.
doi
10.22059/jesphys.2023.347529.1007452چکیده
بررسیهای فعالیت گسلها مهمترین ابزار برای تعیین جهتگیری میدان تنش هستند. با محاسبه سازوکار کانونی زمینلرزهها جهت انتشار گسیختگی، هندسه گسل و میدان تنش منطقه موردمطالعه را میتوان مشخص کرد. گسل درونه با طول حدود 800 کیلومتر بعد از گسل اصلی زاگرس بزرگترین گسل ایران است. هدف از این پژوهش مطالعه لرزهخیزی، حل سازوکار کانونی زمینلرزه های رخ داده در راستای سه بخش غربی، میانی و شرقی گسل درونه و تخمین تنش در منطقه است. در این مطالعه محاسبه سازوکار کانونی با استفاده از روش پلاریته (قطبش) اولین رسید موج P برای 21 زمینلرزه بزرگتر از 3 رخ داده در مجاورت گسل درونه طی دو دهه اخیر انجام میشود. علاوهبر آن برای راستیآزمایی نتایج از مدلسازی شکل موج برای محاسبه سازوکار کانونی زمینلرزههای کمتر از 4 استفاده میشود. سپس از بررسی سازوکارهای محاسبهشده، مقادیر تنش آزادشده در صفحههای گسلی ارائه میشود. سازوکارکانونی رویدادها و مقایسه آن با بررسیهای زمینساختی پیشین در راستای گسل درونه همخوانی قابلقبولی دارد. نتایج مطالعه حاضر نشان میدهد، تفاوت قابلملاحظهای در سازوکار کانونی زمینلرزههای سه قطعه شرقی، میانی و غربی گسل درونه وجود دارد که تأییدکننده حرکت بلوکها به دو صورت چپبُر و راستبُردر راستای گسل است. اختلاف سازوکارکانونی رویدادهای بخشهای شرقی و غربی با توجه به حرکت رو به شمال بلوک لوت و انحنای گسل درونه توجیهپذیر است.