استفاده از روش گرادیان کامل نرمال برای مطالعه خط برداشت بی‌هنجاری بوگه در شمال‌غرب ایران

نویسندگان

1 گروه ژئوفیزیک، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان، زنجان، ایران.

2 گروه ژئوفیزیک، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان، زنجان، ایران.

3 گروه ژئوفیزیک، دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی زنجان، زنجان، ایران.

doi
10.22059/jesphys.2023.349077.1007458
چکیده

در این تحقیق از روش گرادیان کامل نرمال جهت ارائه مدل زیر سطحی یک خط برداشت بی‌هنجاری بوگه با طول بیش از 400 کیلومتر در شمال‌غرب ایران استفاده شده است، مهم‌ترین ساختارهای واقع بر این خط برداشت از غرب به شرق؛ سهند، گسل شمال تبریز و سبلان است. برای ارائه مدل کلی از ساختار زیرسطحیِ منشا بی‌هنجاری در مقیاس لیتوسفیر در شمال‌غرب ایران، از داده‌های مدل مصنوعی برای مطالعه قدرت بازیابی روش گرادیان کامل نرمال استفاده شده است. نتایج استفاده از مدل مصنوعی نشان می‌دهد که گرادیان کامل نرمال می‌تواند ساختار کلی لیتوسفیر با تباین چگالی مناسب را بازیابی کند. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از خط برداشت موردمطالعه از روش گرادیان کامل نرمال در شمال‌غرب ایران، ناحیه بین سهند، گسل شمال تبریز و سبلان شدیداً متأثر از گوه‌ای احتمالاً کم‌چگال با عرض بیش از 50 کیلومتر، مدفون در عمق بیش از 40 کیلومتر می‌باشد که کم‌عمق‌ترین پاسخ آن زیر گسل شمال تبریز است. بر اساس مدل به‌دست‌آمده، سبلان و سهند نیز به تناسب شکل قرارگیری گوه تحت‌تأثیر این ساختار عمیق قرار گرفته‌اند. این اثر برای عمق‌های کمتر از 40 کیلومتر با شدت بیشتری برای سبلان و با شدت کمتری برای سهند در مدل گرادیان کامل نرمال بازیابی شده است.